Czy amortyzację można wykorzystać do oszukańczej sprawozdawczości? Część 1

Są to aktywa przeznaczone na potrzeby jednostki, nabyte lub wytworzone w celu uzyskiwania korzyści przed dłuższy czas. Można zatem wskazać, iż amortyzacja jest metodą alokowania kosztów tych aktywów w okresie ich szacowanego okresu użytkowania.
Zgodnie z przepisami bilansowymi ( zarówno ustawa o rachunkowości jak i MSR) rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu  środka trwałego do używania( stwierdzenia jago dostępności do użytkowania) , a jej zakończenie – nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji,  sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru, z ewentualnym uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji ceny sprzedaży netto pozostałości środka trwałego.

Przyjęta metoda amortyzacji (liniowa, degresywna, progresywna, zróżnicowanego odpisu, etc.)  powinna odzwierciedlać tryb konsumowania korzyści ekonomicznych ze składnika aktywów, przez daną jednostkę, będącą właścicielem środka trwałego – zasadniczo z jego użytkowania.

Na określenie okresu użytkowania środka trwałego może mieć wpływ wiele czynników. Wśród nich bez wątpliwości możemy wymienić takie jak: oczekiwany stopień wykorzystania aktywa, oczekiwane zużycie fizyczne, postęp technologiczny przesądzający o wykorzystaniu i przydatności aktywa w procesie produkcji, głębsze wahania/zmiany w popycie na wytwarzany produkt, jak również wymogi, regulacje, ograniczenia prawne mające wpływ na wykorzystywanie aktywa. Oczekiwany okres użytkowania jest daną szacunkowa- jest on zatem podatny na manipulacje i tu może pokazać się niestety wykorzystywane amortyzacji do celowego zniekształcenia obrazu jednostki.

Przykład
Przedsiębiorstwo A stało się wyłącznym nabywcą licencji na produkcję i sprzedaż na rynku krajowym produktu, na który konsumenci zgłaszają niezwykle wysoki popyt. W tzw. międzyczasie firma B pracuje nad opracowaniem własnej technologią produkcji znacznie tańszego wyrobu będącego niemal idealnym substytutem, tego wytwarzanego na licencji w zakładach A, po czym rozpoczyna jego produkcję i zdobywa niemal cały rynek.
Manipulowanie kosztami w tym przykładzie może dotyczyć nieskorygowania okresu amortyzacji, pomimo ogólnodostępnej i rzetelnej informacji w świetle, której licencjonowana produkcja (a więc i sama licencja) stają się mniej opłacalne, a okres użyteczności umowy licencyjnej może być znacznie krótszy niż pierwotnie oszacowywano.

W kolejnych częściach przedstawione będą inne przykłady oszukańczego manipulowania danymi dotyczącymi amortyzacji.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *