Definicja reprezentacji w świetle najnowszego orzecznictwa sądowego oraz interpretacji Ministra Finansów

W następstwie zaistniałej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny wydając wyrok w składzie siedmiu sędziów 17 czerwca 2013 r. podjął próbę zinterpretowania terminu reprezentacja. Stanowisko NSA przedstawiające znaczenie reprezentacji zaaprobował i tym samym powtórzył w swej interpretacji z 25 listopada Minister Finansów.

Problematyka reprezentacji
Obserwując funkcjonowanie polskiego prawa podatkowego na przełomie lat , z łatwością można zauważyć, iż interpretacja kosztów reprezentacji rodzi poważne wątpliwości. Spółki, zarówno duże jak i te mniejsze, przeznaczają rocznie znaczne kwoty na wydatki związane z reprezentacją – pojęciem, co do którego same sądy mają trudność z przypisaniem określonego znaczenia.
Od lat możemy zauważyć interpretacje mające na celu ograniczenie możliwości zaliczania poszczególnych wydatków jako kosztów reprezentacyjnych. . Problem stanowi brak ustawowej definicji pojęcia „reprezentacja”, która umiejętnie określałaby jak rozumieć ten termin oraz wyznaczałaby granice między tym, co możemy faktycznie traktować, jako wydatki reprezentacyjne, a kosztami, które w najmniejszym stopniu nie są z nimi związane.
Od stycznia 2007 roku jedynie wydatki wymienione w art.23 ust.1 pkt.23 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U.2012.361 z późniejszymi zmianami zwana dalej u.p.d.o.f.) oraz art. 16 ust.1 pkt.28 Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Ustawa z dnia z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U.2011.74.397, zwana dalej u.p.d.o.p.) były uznawane przez organy podatkowe za wyłączone z kosztów. Przedstawiona interpretacja była tak radykalna, iż same organy podatkowe postanowiły uznać, iż kosztem uzyskania przychodu może być zakup usługi gastronomicznej nie będąc stricte wydatkiem poniesionym w celach reprezentacyjnych .
Następnie na przełomie 2010/2011 roku zarówno sądy, jaki i ministerstwo finansów, pojęcie reprezentacji uznawało, jako tożsame z „okazałością” i „wystawnością”.  Co teraz wydaje się stanowić dość abstrakcyjną interpretacje.
Dopiero w 2013 r. nastąpił zwrot w interpretacjach pojęcia reprezentacji. Zaczęto przyjmować, iż reprezentacja polega na działaniu budującym pozytywny wizerunek tudzież skojarzenia z naszą działalnością.

Definicja – najnowsze orzecznictwo.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2013 r. odrzucono dotychczasowe poglądy prezentowane przez organy podatkowe.  Spór, którego dotyczył, przedstawiał wątpliwość dotycząca reprezentacji. Sąd zważył, , że każda sprawa powinna być odrębnie analizowana ze względu na rodzaj wydatków, jako koszty reprezentacji wymienionych w art.16 ust.1 pkt.28 u.p.d.o.p. Jednak ani „wystawność”, „przepych”, „okazałość”, ani miejsce, w którym dana usługa gastronomiczna jest świadczona nie może stanowić wyznacznika stanowiącego, co jest kosztem reprezentacyjnym.
Istotne w tym przypadku jest określenie, czy wszystkie wydatki poniesione na poczet spotkań z kontrahentami (zakup żywności, napojów, usług gastronomicznych), a także miejsce ich świadczenia stanowią koszty reprezentacji interpretowanej, jako występowanie w interesie i w imieniu podatnika lub prowadzonego przedsiębiorstwa.
„Reprezentacja” pochodzi od łacińskiego „representatio”, co oznacza wizerunek. Zatem można przyjąć, iż istotą kosztów reprezentacyjnych jest wykreowanie dobrego wizerunku podatnika, firmy, działalności etc. Podążając tym kierunkiem, aby zakwalifikować określony wydatek, jako koszt z zakresu reprezentacji należy go interpretować poprzez jego cel. Reprezentacja w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt. 28 u.p.d.o.p. jest działaniem dążącym do stworzenia oraz utrzymania pozytywnego wizerunku podatnika wobec określonych podmiotów.1

Ideą poniesionych wydatków reprezentacyjnych jest wywołanie u potencjalnych klientów i kontrahentów podatnika, a także osób trzecich pozytywnych skojarzeń związanych z podatnikiem, ułatwiających zawieranie umów i pozostałe kontakty.
Koszty reprezentacji są równe kosztom pozytywnego wizerunku, podkreśleniu swego profesjonalizmu oraz zasobności. Dlatego też należy je interpretować w odniesieniu do wszystkich okoliczności z nimi związanymi.

Definicja – najnowsza interpretacja Ministra Finansów.
W następstwie rozmaitych interpretacji dotyczących pojęcia „reprezentacji”, a także przedstawionego powyżej wyroku, Minister Finansów postanowił wskazać pomocne do interpretacji tego terminu tezy w piśmie z dnia 25 listopada 2013 r.
Koszty reprezentacyjne powinny być oceniane na podstawie okoliczności i celu, w jakim zostały poniesione. Nie każde wydatki gastronomiczne, zakupy napojów w tym alkoholi oraz żywności będą stanowiły wydatki reprezentacyjne.2
Nie ma znaczenia czy koszty te, zostały poniesione w siedzibie firmy czy poza nią. Nie ma tu  również wpływu, wspomniana wcześnie i stosowana w interpretacji kosztów reprezentacyjnych, wytworność, wystawność czy okazałość poczęstunków.
Celem poniesionych kosztów reprezentacyjnych jest stworzenie pozytywnego i pewnego wizerunku firmy, podatnika. Zatem, każdy wydatek na rzecz reprezentacji powinien być oceniany indywidualnie, przez pryzmat wspomnianego celu.

Należy zauważyć, iż wskazane tezy pokrywają się z definicja przestawioną w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w składzie siedmiu sędziów. Budzi to ogromne nadzieje wśród podatników liczących na utrzymanie się wskazanej linii orzeczniczej, a najlepszym tego dowodem jest kolejny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2013 r.3 powtarzający argumenty sędziów z przełomowego wyroku NSA z 17 czerwca 2013 r.4
Wydatki reprezentacyjne.
Zatem co obecnie możemy zaliczyć do kosztów wynikłych z reprezentacji?
Koszty usług gastronomicznych, zakup żywności oraz napojów w tym także alkoholowych, utrzymanie delegacji lub kontrahentów, uczestnictwo w przyjęciach związanych z ich pobytem – czyli, wszystkie wydatki które ponosimy w celu utrwalenie pozytywnego wizerunku firmy, w kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi mając na celu np. stworzenie podatnego gruntu dla zawarcia umowy. Jak można zauważyć, nie ma tu znaczenia w jakim miejscu te koszty są ponoszone. Stanowią wydatek reprezentacyjny o ile są ponoszone we wspomnianym powyżej celu.

Podsumowanie.
Zaproponowana przez NSA oraz Ministra Finansów definicja reprezentacji otwiera katalog kosztów, które możemy określić mianem reprezentacyjnych. Bowiem znaczenie ma cel, w jakim je ponosimy, a nie rodzaj wydatku.
Zgodnie z przedstawioną interpretacją tego pojęcia, koszty reprezentacyjne to wydatki, które są ponoszone aby stworzyć określony wizerunek „naszej firmy/działalności” u kontrahenta. Naczelny Sąd Administracyjny zaproponował tu zastosowanie dynamicznej wykładni funkcjonalnej, adekwatnej w odniesieniu do ulegającej ciągłym zmianom rzeczywistości gospodarczej.

\"\"
1) Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2013 r., II FSK 702/11, LEX nr 1321110;
2) Interpretacja ogólna Ministerstwa Finansów z dnia 25 listopada 2013 r., DD6/033/127/SOH/2013/RD-120521, Dz.Urz.MF.2013/45;
3) Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2013 r., II FSK 2009/13;
4) Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2013 r., II FSK 702/11, LEX nr 1321110;

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *