Kontrowersje wokół ulgi mieszkaniowej

Zgodnie z wnioskami płynącymi z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 23 lutego 2015 roku (IBPBII/2/415-1054/14/JG) należy zwracać uwagę na to, aby przeznaczyć środki ze sprzedaży nieruchomości na „cele mieszkaniowe”. Zdaniem Organu, warunkiem zwolnienia podatkowego jest wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony zostanie na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych. Zgodnie z opisem stanu faktycznego, wskazanym w złożonym wniosku o wydanie interpretacji, podatnik odziedziczył połowę mieszkania własnościowego oraz połowę budynku mieszkalnego. Mieszkanie zostało sprzedane w 2014 roku. Środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania Podatnik chciał przeznaczyć na remont odziedziczonego budynku mieszkalnego. Na parterze tego budynku znajduje się przedpokój, dwa pomieszczenia mieszkalne łącznie z kuchnią oraz łazienką. Na piętrze znajdują się 3 pomieszczenia mieszkalne, łazienka, toaleta i komórka. W piwnicy znajdują się 4 pomieszczenia gospodarcze w tym pomieszczenie kuchenne. Do budynku przylega garaż. W budynku tym nie ma wyodrębnionych lokali mieszkalnych stanowiących odrębną własność. Podatnik wskazał, że nie zajmuje określonego poziomu budynku, ale korzysta z niego jedynie podczas 5-6 miesięcznego pobytu w roku. Podatnik wraz z małżonkiem jest jedynym mieszkańcem w tym budynku, natomiast w bardzo ograniczonym zakresie tj. do 7-10 dni w roku w tym budynku przebywa w okresach 1-2 dniowych drugi współwłaściciel. W okresie zimowym budynek nie jest zamieszkiwany. Jest zamknięty i zabezpieczany na zimę. Podatnik chciał wykonać remont budynku, na który przeznaczyłby środki uzyskane ze sprzedaży odziedziczonego mieszkania. Podatnik zaznaczył we wniosku, że nie planuje przeprowadzki na stałe oraz nie planuje w ogóle sprzedaży czy wynajmu budynku, jednakże jego pobyt w ciągu roku w tym budynku może ulec wydłużeniu. Zdaniem Podatnika środki wydane na remont budynku pomniejszą podstawę do określenia wielkości podatku. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Podatnika.
Uzasadniając negatywną odpowiedź, Organ wskazał, że budynek mieszkalny, w którym Podatnik miał zamiar przeprowadzić remont, nie będzie stanowił ośrodka zaspokojenia codziennych potrzeb związanych z zamieszkiwaniem. Organ wskazał, że budynek powinien spełniać całoroczną funkcję mieszkalną (lokum, w którym koncentruje się życie rodzinne). Organ stwierdził, że „nie chodzi bowiem o wykorzystywanie budynku tylko okresowo, w sezonie letnim, podczas wypoczynku itp.” Podatnik, jak już wspomniano, w budynku tym spędza od 5 do 6 miesięcy w roku i zamierza mieszkać w nim dłużej.
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, że „o charakterze budynku decyduje jego faktyczne przeznaczenie, czyli cel jaki realizowany jest w budynku – mieszkaniowy czy wypoczynkowy”. Zdaniem Organu, Podatnik z budynku mieszkalnego korzysta jedynie sezonowo w celach wypoczynkowych, rekreacyjnych. W związku z tym stwierdzono, że wydatki jakie zamierzano przeznaczyć na remont tego budynku nie będą mogły być uwzględnione przy wykazaniu przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości jako  kwota dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 27 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm).  Wydatkami tymi może być: wymiana sieci wodno-kanalizacyjnej, remont instalacji elektrycznej, remont jednej łazienki z toaletą, wymiana części podłóg, konserwacja dachu, okien i elewacji zewnętrznej, wymiana drzwi, naprawa i izolacja budynku, podłączenia do sieci kanalizacyjnej i likwidacja szamba, naprawa i konserwacja ogrodzenia.
Przyznać należy, iż jest to dość osobliwe podejście Dyrektora Izby Skarbowej. Można stwierdzić, że Organ interpretacyjny traktuje budynek mieszkalny jako domek letniskowy, tylko dlatego, że zamieszkiwany jest jedynie przez 6 miesięcy w ciągu roku.
Co ciekawe Organ podatkowy nie ma podstaw do tego, aby wywodzić funkcję rekreacyjną, jaką jego zdaniem miałby pełnić budynek mieszkalny, którego dotyczy interpretacja. Podatnik zaznaczył jednie, że zamieszkuje go poza okresem zimowym. Nie mieszka w nim w celach rekreacyjnych, a wspomniany budynek pełni funkcję centrum życia rodzinnego Podatnika przez połowę roku. Czy w związku z tym, że Podatnik okres zimowy spędza w innym mieszkaniu to, czy to mieszkanie również nie jest centrum życia rodzinnego Podatnika? Przecież przez letnią część roku stoi puste. Czy przypadkowo zimą nie pełni funkcji rekreacyjnej? Bowiem co w przypadku jeśli znajduje się w miejscowości górskiej? Jak widać uzasadnienie organu podatkowego jest nielogiczne, ponieważ idąc tym tokiem myślenia mogłoby się okazać, że żaden budynek, który zamieszkuje Podatnik nie spełnia funkcji mieszkalnej, a jedynie spełnia funkcję rekreacyjną, notabene na siłę wywodzoną przez Organ.
Będąc już przy kwestii zamieszkania należy przeanalizować czy z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podatnik ma tylko jedno miejsce zamieszkania, które jest jego centrum życiowym, czy też to miejsce może bazować na kilku różnych lokalizacjach. Przykładowo zgodnie z art. 3 ust, 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1)   posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2)   przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Przepisy ustawy nie definiują pojęcia „ośrodka interesów życiowych” nie mniej jednak pojęcie to występowało głównie przy tematach dotyczących rezydentów i określenia państwa rezydencji. Jak widać, można je również pośrednio wykorzystać przy ulgach na cele mieszkaniowe jak to zrobił Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach.
Organ podatkowy wskazał, że budynek musi spełniać całoroczną funkcję mieszkalną (lokum, w którym koncentruje się życie rodzinne) jednakże dynamizm i specyfika dzisiejszych czasów nie zawsze koncentruje życie podatników w jednym konkretnym miejscu przez cały rok.
Sprawa jest ciekawa i warto śledzić jej przebieg.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *