Pełne odliczenie podatku VAT od nabycia samochodów firmowych

Przypomnijmy, od dnia 1 kwietnia 2014 r., zgodnie z art. 86a ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, aby móc odliczyć podatek od towarów i usług w całości, muszą zostać spełnione następujące warunki:

1. Sposób wykorzystania pojazdów przez podatnika, przede wszystkim wykazany w  ustalonych przez niego zasadach użytkowania, powinien wykluczać użycie ich w celach prywatnych;
2. Powyższy sposób wykorzystania powinien zostać potwierdzony prowadzoną przez podatnika ewidencją przebiegu pojazdów.

Jednocześnie, przepisy ustawy nie określają w jaki sposób podatnik ma zapewnić w przedsiębiorstwie wyeliminowanie użytku prywatnego pojazdów samochodowych dla celów pełnego odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie z broszurą Ministra Finansów objaśniającą wprowadzone regulacje przedsiębiorca może tego dokonać przykładowo za pomocą wprowadzonych regulaminów, umów, zarządzeń wraz z podjęciem dodatkowych działań zabezpieczających ich wykonanie. Działania te muszą być jednak dostosowane do specyfiki działalności przedsiębiorstwa i sposobu używania dla jego celów pojazdów. Co istotne, zgodnie z wyjaśnieniami Ministra Finansów, „określone przez podatnika zasady używania pojazdów muszą obiektywnie potwierdzać, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej i nie ma możliwości prywatnego użytku tych pojazdów np. przez pracowników (przykładowo celem dojazdu do swojego miejsca zamieszkania)”.

Powyższe nie rozwiało wątpliwości podatników odnośnie tego, czy zastosowane przez nich działania będą wystarczające aby uchronić przed zakwestionowaniem przez organ podatkowy pełnego odliczenia kwoty VAT z tytułu nabycia pojazdów firmowych. Dotychczasowe podejście fiskusa prezentowane w tym zakresie było restrykcyjne, jednak w ostatnich miesiącach pojawiły się pierwsze wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych podważające negatywne stanowiska organów podatkowych.
Jako pierwszy, w wyroku z dnia  20 stycznia 2015 r. (sygn. I SA/Kr 1834/14) WSA w Krakowie orzekł, iż podatnik ma prawo odliczyć 100 % podatku naliczonego wykazanego w fakturach dotyczących wydatków związanych z nabyciem (w tym leasingiem) samochodów osobowych. W stanie faktycznym, spółka zajmująca się  dystrybucją materiałów reklamowych na terenie całego kraju przez 7 dni w tygodniu, wprowadziła regulamin zakazujący korzystania z samochodów dla celów innych niż służbowe oraz zastosowała dodatkowe działania wykluczające prywatny użytek pojazdów (np. kary finansowe za nieprzestrzeganie regulaminu, oświadczenia pracowników o zapoznaniu się z regulaminem, cykliczne weryfikacje ewidencji przebiegu pojazdów). Zdaniem fiskusa, nie można uznać podjętych przez podatnika działań za wystarczające zabezpieczenie przed użyciem samochodów do celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podkreślił, że w analizowanym przypadku praca użytkowników samochodów charakteryzuje się tym, że nie jest możliwe dokładne określenie z góry, w jakim czasie (każdego dnia) samochód będzie wykorzystywany do realizacji obowiązków na rzecz wnioskodawcy. W konsekwencji, istnieje realna możliwość wykorzystania samochodów do celów prywatnych pracowników/współpracowników (użytkowników samochodów) wnioskodawcy, uniemożliwiająca odliczenie pełnej kwoty VAT. WSA w Krakowie był odmiennego zdania, uzasadniając, iż dopóki mamy do czynienia z tzw. „czynnikiem ludzkim” istnieje potencjalne zagrożenie, że dany pojazd może zostać wykorzystany do celów innych niż związane z działalnością gospodarczą. Chodzi jednak o stworzenie mechanizmów i wprowadzenie zasad, które dadzą maksymalną gwarancję wykorzystania pojazdów wyłącznie w tej działalności. Jednocześnie, sąd przyjął, iż zaimplementowane przez podatnika środki co do zasady należy uznać za wystarczające i obiektywne dla zabezpieczenia wykorzystania przedmiotowych pojazdów dla celów działalności gospodarczej.
Pozytywne stanowisko zajęły również w swoich orzeczeniach, kolejno z dnia 10 marca i 15 maja 2015 r., WSA we Wrocławiu (sygn. I SA/Wr 35/15) oraz WSA w Warszawie (sygn. III SA/Wa 3714/14). Pierwszy przypadek dotyczył odliczenia 100% VAT od paliwa i innych wydatków związanych z eksploatacją samochodu, mimo że pracownik zaczynał i kończył dzień pracy parkując pojazd służbowy w pobliżu miejsca zamieszkania.  Drugi natomiast odnosił się do spółki zatrudniającej doradców handlowych pełniących obowiązki na terenie całego kraju, gdzie zgodnie z regulaminem mogli oni parkować samochody służbowe w wybranych miejscach, bez prawa do korzystania z nich w celach prywatnych. W opinii obu sądów, parkowanie samochodu poza siedzibą firmy nie oznacza automatycznie, że nie jest  on wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. Istotne jest natomiast, aby możliwość parkowania pojazdu poza siedzibą firmy była uzasadniona specyfiką prowadzonej działalności oraz została określona w regulacjach obowiązujących u podatnika, wówczas spółka ma prawo odliczyć 100% VAT.
Powyższe wyroki stanowią szansę na zmianę restrykcyjnej linii interpretacyjnej w zakresie rozumienia „użytku służbowego” przez organy podatkowe. Ponadto, implementacja odpowiednich mechanizmów zabezpieczających przez podatników może być uznana za wystarczającą przesłanką do pełnego odliczenia VAT, czy to od nabycia samochodów czy od wydatków związanych z ich eksploatacją. Warto jednak zwrócić uwagę, iż wskazane powyżej wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych są nieprawomocne, zatem należy się spodziewać, iż w najbliższym czasie w tej kwestii wypowie się również Naczelny Sąd Administracyjny.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *