Uproszczenia postępowania łączeniowego a spółka publiczna

Zgodnie z art. 516 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych („KSH”) możliwym jest pominięcie podejmowania uchwały zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia) spółki przejmującej w przedmiocie połączenia spółek, w przypadku gdy spółka przejmująca posiada udziały albo akcje o łącznej wartości nominalnej nie niższej niż 90% kapitału zakładowego spółki przejmowanej, lecz nie obejmującej całego kapitału tej spółki. W zdaniu drugim wskazanej normy określono, iż powyższe nie ma zastosowania w przypadku gdy spółka przejmująca jest spółką publiczną.

W związku z faktem, iż zdanie drugie art. 516 § 1 KSH wyłącza zastosowanie przypadku określonego w tym przepisie do spółek publicznych, pojawia się wątpliwość co do możliwości zastosowania kolejnych uproszczeń procedury połączenia, przewidzianych w art. 516 § 5 i § 6 w przypadku gdy spółka przejmującą jest spółka posiadająca status spółki publicznej. Przepis art. 516 § 5 KSH określa normy nie mające zastosowania w przypadku przeprowadzania łączenia się spółek w sposób określony w art. 516 § 1 KSH, natomiast art. 516 § 6 KSH wskazuje na odpowiednie zastosowanie poszczególnych paragrafów art. 516 (w tym § 1 oraz § 5)  w przypadku gdy spółka przejmująca dokonuje przejęcia swojej spółki jednoosobowej, jak również określa dodatkowe – poza wymienionymi w § 5 – wyłączenia upraszające przeprowadzenie procedury łączenia.

Zaznaczyć należy, iż powyższa problematyka nie dotyczy statusu spółki przejmowanej, która może posiadać status spółki prywatnej lub spółki publicznej. Wskazana powyżej wątpliwość dotyczy zakresu przedmiotowego objętego wyłączeniem określonym w art. 516 § 1 zd. 2 KSH, a zatem czy rzeczone wyłączenia dotyczy całości treści art. 516 § 1 zd. 1 KSH, a w konsekwencji norm art. 516 § 5 i § 6 KSH czy jedynie uproszczenia proceduralnego zakreślonego w zdaniu pierwszym art. 516 § 1 KSH (tj. możliwości pominięcia uchwały walnego zgromadzenia spółki przejmującej).

Rozbieżność powstaje wobec faktu, iż określający zakres uproszczeń proceduralnych art. 516 § 5 KSH (rzeczone uproszczenia stosowane są również w art. 516 § 6 KSH poprzez odpowiednie zastosowanie art. 516 § 5 KSH) dotyczy procedury łączenia przez przejęcie określonej w art. 516 § 1 KSH, którego zdanie drugie obejmuje wyłączenie przypadku gdy spółką przejmującą jest spółka publiczna.

Mając na uwadze rozbieżne stanowiska przedstawicieli doktryny jak i praktyków prawa przyjąć należy, iż wyłączenie określone w art. 516 § 1 zd. 2 nie dotyczy art. 516 § 1 KSH w ogóle, a jednie zawartego w tym przepisie uproszczenia w zakresie braku wymogu podejmowania przez spółkę przejmującą uchwały w przedmiocie połączenia spółek. Tym samym w przypadku gdy spółka przejmująca jest spółką publiczną posiadającą udziały bądź akcje spółki przejmowanej, których wartość nominalna stanowi co najmniej 90% kapitału zakładowego spółki przejmowanej lecz nie obejmuje jej całego kapitału zakładowego, bądź też w przypadku gdy spółka przejmująca jest spółką publiczną posiadającą wszystkie udziały bądź akcje spółki przejmowanej – stosuje się uproszczenia procedury łączenia się spółek kapitałowych (wskazane w art. 516 § 5 KSH i odpowiednio stosowane do art. 516 § 6 KSH).

Na potwierdzenie powyższego przede wszystkim należy wskazać treść literalną omawianych powyżej przepisów. W tym zakresie podkreślić należy, iż norma wyłączająca z art. 516 § 1 zd. 2 KSH poprzez sformułowanie „nie dotyczy to” odnosi się do hipotezy zawartej w zdaniu pierwszym art. 516 § 1 KSH, tj. możliwości nie podejmowanie uchwały w przedmiocie połączenia w przypadku gdy udział spółki przejmującej w spółce przejmowanej przekracza wartość nominalną 90% kapitału zakładowego, lecz jednocześnie nie stanowi 100% kapitału tej spółki.

Dodatkowo fakt wyłączający możliwość rozszerzającej interpretacji w powyższym zakresie potwierdza sposób umiejscowienia wyjątku dotyczącego spółki publicznej. Mając na uwadze okoliczność, iż regulacja KSH odnosi się zarówno do spółek prywatnych jak i spółek publicznych, ustawodawca każdorazowo w sposób wyraźny i jednoznaczny dokonuje uregulowania wyjątków dotyczących spółki publicznej (np. art. 348 § 3 KSH; art. 351 § 2 zd. 2 KSH; art. 401 § 2 zd. 2 KSH). Tym samym wyłączenie w zakresie art. 516 § 1 KSH należy rozumieć w sposób zawężający i wprost odnoszący się do normy wskazanej w tym przepisie tj. braku konieczności podejmowania uchwały spółki przejmującej o łączeniu się spółek w określonym przypadku. Gdyby do łączenia się spółek kapitałowych z udziałem spółki publicznej jako spółki przejmującej nie miałyby zastosowania przepisy art. 516 § 5 KSH oraz art. 516 § 6 KSH, należy przyjąć, iż wówczas – podobnie jak w zakresie innych norm KSH – ustawodawca wskazałby to w sposób wyłączający jakiekolwiek wątpliwości (np. poprzez umieszczenie w odrębnej jednostce redakcyjnej w obrębie danego artykułu), w przeciwnym przypadku należy uznać, iż sformułowanie „nie dotyczy to przypadku gdy spółką przejmującą jest spółka publiczna” odnosi się tylko i wyłącznie do sytuacji opisanej bezpośrednio przed nim, a zatem uproszczenia w zakresie możliwości pominięcia przez spółkę przejmującą uchwały w przedmiocie połączenia się spółek.

Jak przedstawiono powyżej wyłączenie możliwości zastosowania do spółki publicznej przewidzianych w art. 516 § 5 KSH oraz w art. 516 § 6 KSH uproszeń w zakresie procedury łączenia się spółek, pozostaje bezzasadne i z pewnością niezgodne            z zasadą nie interpretowania wyjątków w sposób rozszerzający (exceptiones non sunt extendendae).

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *