Utworzenie podatkowej grupy kapitałowej szansą na istotne korzyści podatkowe

Przepisy te umożliwiły nadanie grupie spółek kapitałowych, która spełnia określone warunki, szczególnego statusu podatnika podatku dochodowego, odróżniającego tę grupę od innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Prowadzenie działalności gospodarczej w tej formie stwarza szansę na istotne oszczędności podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych.
Warunki formalne utworzenia podatkowej grupy kapitałowej
Przede wszystkim podatkową grupę kapitałową mogą tworzyć co najmniej dwie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, mające siedzibę na terytorium Polski. Przepisy nie określają maksymalnej liczby spółek mogących wchodzić w skład takiej grupy. Należy więc uznać, iż w tym zakresie podatnicy mają pełną swobodą ustalania ilości spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej. Tak utworzona podatkowa grupa kapitałowa musi spełniać następujące warunki:

  • przeciętny kapitał zakładowy przypadający na każdą z tych spółek jest nie niższy niż 1.000. 000 zł
  • spółka dominująca posiada bezpośredni 95% udział w kapitale zakładowym spółek zależnych
  • spółki zależne nie posiadają udziałów w kapitale zakładowym innych spółek tworzących tę grupę
  • w spółkach tych nie występują zaległości we wpłatach podatków stanowiących dochód budżetu państwa

Umowa o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej musi być zawarta w formie aktu notarialnego na okres co najmniej 3 lat podatkowych. Następnie umowa musi zostać zarejestrowana przez naczelnika urzędu skarbowego. Po rejestracji nie może być rozszerzona na inne spółki.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych szczegółowo reguluje warunki, które muszą być spełnione w trakcie funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej. Wśród nich na uwagę zasługuje warunek rentowności podatkowej grupy kapitałowej w wysokości 3% rocznie.
Korzyści wynikające z utworzenia podatkowej grupy kapitałowej
Kluczowa dla korzyści wynikających z utworzenia podatkowej grupy kapitałowej jest treść art. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym w podatkowych grupach kapitałowych przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym, obliczanym zgodnie z art. 19, jest osiągnięty w roku podatkowym dochód stanowiący nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Jeżeli za rok podatkowy suma strat przekracza sumę dochodów spółek, różnica stanowi stratę podatkowej grupy kapitałowej. Dochody i straty spółek oblicza się zgodnie z art. 7 ust. 1-3.
Zatem ustalenie dochodu podatkowej grupy kapitałowej następuje w dwóch etapach. Najpierw każda ze spółek wchodzących w skład grupy oblicza swój dochód stanowiący nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania. Następnie na poziomie podatkowej grupy kapitałowej następuje zsumowanie dochodów wszystkich spółek wchodzących w skład grupy oraz zsumowanie strat spółek wchodzących w skład grupy. W przypadku gdy którakolwiek ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej poniosła stratę, to strata ta pomniejsza dochód podatkowej grupy kapitałowej. Konsolidacja wyników finansowych spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej pozwala na bieżące rozliczanie strat podatkowych osiąganych przez niektóre spółki wchodzące w skład grupy. Przepis ten normuje podstawową korzyść wynikającą z rozliczania podatku w formie podatkowej grupy kapitałowej. Straty poszczególnych spółek tworzących podatkową grupę kapitałową kompensują dochody pozostałych. Dzięki temu wysokość podatku płacona przez całą grupę może być niższa, niż gdyby każda ze spółek była odrębnym podatnikiem podatku dochodowego.
Oszczędności wynikające z takiego rozliczania podatku łatwo pokazać na przykładzie:

W skład podatkowej grupy kapitałowej wchodzą 3 spółki (A, B, C).
Spółka A osiągnęła dochód w wysokości 1.000.000 zł
Spółka B osiągnęła dochód w wysokości 500.000 zł
Spółka C poniosła stratę w wysokości 600.000 zł

Podatek dochodowy obciążający podatkową grupę kapitałową wyniesie 171.000 zł (1.000.000 zł + 500.000 zł – 600.000 zł x 19%). W sytuacji gdyby spółki rozliczały się oddzielnie spółka A zapłaciłaby podatek w wysokości 190.000 zł, spółka B zapłaciłaby podatek w wysokości 95.000 zł, strata osiągnięta przez spółkę C pozwoliłaby obniżyć dochód spółki C w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie mogłaby przekroczyć 50% kwoty tej straty. Oszczędność podatkowa wynikające z rozliczenia w formie podatkowej grupy kapitałowej wyniosła zatem 114.000 zł.

Zawieszenie rozliczenia straty osiągniętej przed utworzeniem podatkowej grupy kapitałowej
Przepis art. 7a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadził zakaz rozliczania strat poniesionych przez poszczególne spółki wchodzące w skład grupy przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej z dochodem osiągniętym przez taką grupą.  Rozliczenie takiej straty jest zawieszone na okres funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej. Co jednak istotne dla potrzeb rozliczenia strat poniesionych przez spółkę przed przystąpieniem do grupy nie wliczamy okresu funkcjonowania w podatkowej grupie kapitałowej.
Zatem do „najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych” zalicza się wyłącznie rok podatkowy spółki bezpośrednio poprzedzający początek pierwszego roku podatkowego przyjętego przez podatkową grupę kapitałową oraz rok podatkowy, który rozpocznie się w dniu następującym po dniu, w którym upłynie okres obowiązywania umowy o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej, lub w dniu następującym po dniu, w którym podatkowa grupa kapitałowa utraci swój status.
Praktyczny sposób rozliczania strat przez spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej najlepiej pokazać na przykładzie.
Członkami podatkowej grupy kapitałowej są 3 spółki (A, B, C). Za rok podatkowy 2013 spółka C poniosła stratę w wysokości 600.000 zł.
Umowa podatkowej grupy kapitałowej została zawarta na lata podatkowe 2015-2017. Umowa nie została przedłużona o kolejne lata. Strata spółki C nie będzie mogła być rozliczona przez podatkową grupę kapitałową.
Spółka C będzie uprawniona do rozliczenia straty z 2013 r. w latach 2014 i 2018-2021 (okresu 2015-2017 nie należy wliczać do okresu przedawnienia prawa do rozliczenia straty podatkowej).
Zatem, niezależnie od okresu funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej, straty podatkowe poniesione przez spółki przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej, mogą być rozliczane z dochodem tych spółek uzyskanym po zakończeniu funkcjonowania podatkowej grupy kapitałowej. Upływ 5 letniego terminu na rozliczenie straty podatkowej ulega zawieszeniu na okres funkcjonowania grupy. Tym sposobem podatnicy zyskują możliwość zawieszenia okresu na rozliczenie straty podatkowej.
Podsumowanie
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwarzają podstawy do optymalizacji dochodów z wykorzystaniem podatkowych grup kapitałowych. W tym kontekście za atrakcyjne należy uznać prawo do kumulacji dochodów i strat poszczególnych spółek tworzących podatkową grupę kapitałową oraz możliwość zawieszenia okresu rozliczenia straty osiągniętej przed przystąpieniem do podatkowej grupy kapitałowej. Bardzo interesującym zagadnieniem jest również możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju dokonywanych między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową oraz szczególne regulacje dotyczące cen transferowych. Regulacje te pozwalają na neutralny podatkowo transfer majątku w ramach grupy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *