Odszkodowanie a podatek od towarów i usług

W takiej sytuacji mogą powstać wątpliwości odnośnie tego, czy takie odszkodowanie lub kara umowna są przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT i w związku z tym czy występuje w tej sytuacji obowiązek wystawienia faktury VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Definicja odpłatnej dostawy towarów zawarta jest w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, według której, przez dostawę towaru rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast w myśl art. 8 ust. 1 wskazanej ustawy, za odpłatne świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Wobec powyższego ukształtowania przedmiotu opodatkowania podatkiem VAT uznaje się, że w zakresie tym nie mieści się pojęcie odszkodowania czy kary umownej, bowiem nie stanowią one ani czynności dostawy towarów, ani świadczenia usług.
Stanowisko takie zostało zaprezentowane m.in. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok o sygn. III SA/Wa 2166/07 ) który stwierdził, że otrzymanego odszkodowania nie można uznać za wynagrodzenie w zmian za przekazany przez podatnika towar. Wobec powyższego otrzymanie odszkodowania za niewykonanie umowy nie mieści się w ustawowym pojęciu dostawy towarów ani świadczenia usług.
Idąc za wspomnianym wyrokiem sądu należy mieć na uwadze, że pojęcia odszkodowania czy kary umownej nie zostały zdefiniowane w ustawie o VAT. Dlatego należy je rozumieć na gruncie przepisów kodeksu cywilnego jako rekompensata, których istotą nie jest odpłatność za jakieś świadczenie, ale wyrównanie pewnych dolegliwości, szkody. Nie dochodzi zatem w takich sytuacjach do wykonywania  świadczenia w zamian za wynagrodzenie.
A zatem opodatkowanie podatkiem VAT kary umownej czy odszkodowania zależne jest od umownego ukształtowania charakteru wypłacanych należności. Jeżeli bowiem odszkodowanie czy kara umowna stanowi jedynie naprawienie szkody oraz pokrycie poniesionych strat, brak jest związku z jakimkolwiek świadczeniem, a tym samym brak podatku VAT. Jeśli jednak w związku z wypłaceniem odszkodowania kontrahent uzyskał bezpośrednio jakieś korzyści, można by wówczas upatrywać w odszkodowaniu czy karze umownej pewnej formy wynagrodzenia za świadczoną usługę, tym samym opodatkowując je podatkiem VAT. Należy wobec tego w sposób jasny i nie budzący wątpliwości konstruować poszczególne postanowienia umów handlowych tak, aby nie budziły one ewentualnych wątpliwości w zakresie konsekwencji na gruncie podatku VAT.

Podstawa prawna:

  • Art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *