Czynności między oddziałem przedsiębiorcy zagranicznego a jednostką macierzystą dają prawo do odliczenia podatku naliczonego – wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 493/12

Stan faktyczny oraz stanowisko NSA
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik wskazał, że jest zarejestrowanym w Polsce podatnikiem VAT czynnym jako oddział firmy z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Wnioskodawca wykonuje samodzielnie czynności opodatkowane, lecz także świadczy na rzecz jednostki macierzystej usługi serwisowania gwarancyjnego i pogwarancyjnego. Usługi te dotyczyły zarówno produktów sprzedawanych bezpośrednio przez niego, jak również sprzedawanych przez inne uprawnione podmioty. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę związane z usługami gwarancyjnymi świadczonymi na rzecz jednostki macierzystej są dla niej niezbędne i mają nierozerwalny i bezpośredni wpływ na jej funkcjonowanie. Koszt usług świadczonych przez wnioskodawcę stanowi element cenotwórczy dla usług świadczonych przez jednostkę macierzystą. W tym stanie faktycznym wnioskodawca zapytał, czy ma prawo do odliczania podatku naliczonego od zakupów dokonanych na terytorium Polski, jak również będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, związanych z czynnościami wykonywanymi na rzecz jednostki macierzystej, a zatem związanych bezpośrednio z działalnością gospodarczą jednostki macierzystej. W ocenie podatnika prawo takie mu przysługuje.

Minister Finansów uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Stwierdził, że podmiot zagraniczny, prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb VAT, traktowany jest jako jeden podmiot – przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego; oddział posiada jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział przedsiębiorstwa zagranicznego nie stanowi zatem odrębnego podatnika VAT. W związku z tym, mimo iż na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem VAT pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem oddziału. Zatem czynności wykonywane pomiędzy oddziałem, a macierzystym podmiotem zagranicznym mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych i jako takie nie podlegają one opodatkowaniu VAT. Tym samym, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych dla potrzeb takich właśnie czynności, podatek naliczony z nich wynikający – jako nie wykazujący związku z działalnością opodatkowaną – nie podlega odliczeniu.

WSA w Krakowie oraz NSA nie podzieliły stanowiska prezentowanego przez organ. NSA wyjaśnił, że wykonując usługi gwarancyjne wobec usługobiorców, oddział czyni to jako podmiot będący częścią struktury organizacyjnej jednego podmiotu, który tworzy zarówno jednostka macierzysta, jak i sam oddział. Ponieważ jednocześnie bezpłatne usługi gwarancyjne stanowią składową sprzedaży towarów produkowanych przez jednostkę macierzystą, to skutkiem tego jest uznanie, że nabywane towary i usługi konieczne do wykonania gwarancji służą wykonywaniu działalności opodatkowanej. W ocenie NSA poprzez niekwestionowany związek nabywanych przez oddział usług i towarów z wykonywaniem działalności opodatkowanej, należy uznać, że naprawy gwarancyjne wykonywane poza terytorium kraju (w kraju jednostki macierzystej), o ile wykonywane byłyby w Polsce, to oddziałowi także przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług do ich wykonania (art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. ).  Tym samym zdaniem Sądu w opisanym przez podatnika stanie faktycznym należało uznać, że oddział ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania usług na rzecz jednostki macierzystej, jeżeli pozostają one w związku z działalnością opodatkowaną tej jednostki.

Teza
Na podstawie uzasadnienia omawianego orzeczenia można sformułować następującą tezę:
„Oddział przedsiębiorcy zagranicznego ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania usług na rzecz jednostki macierzystej, jeżeli pozostają one w związku z działalnością opodatkowaną tej jednostki.”

Komentarz
Prezentowany wyrok NSA potwierdza dwie kwestie, które są istotne dla zagranicznych podatników VAT prowadzących w Polsce działalność poprzez utworzony oddział.

Po pierwsze Sąd potwierdził, że czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a jednostką macierzystą, jako stanowiące w istocie czynności wewnętrzne w ramach przedsiębiorcy, nie stanowią czynności opodatkowanych VAT. W tym zakresie tezy prezentowanego wyroku są zgodne z poglądem wyrażonym m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 września 2012 roku, sygn. akt III SA/Gl 986/12.

Drugim zagadnieniem, które było przedmiotem analizy NSA, a które z punktu widzenia podatników wydaje się jeszcze istotniejsze, była ocena dotycząca prawa oddziału do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do czynności świadczonych na rzecz jednostki macierzystej, które pozostają w związku z działalnością opodatkowaną tej jednostki. W tym zakresie Sąd zakwestionował stanowisko Ministra Finansów, który twierdził, że skoro czynności pomiędzy oddziałem a jednostką macierzystą nie są opodatkowane VAT, to podatek naliczony związany z takimi czynnościami, jako niewykazujący związku z działalnością opodatkowaną, nie podlega odliczeniu. Zdaniem NSA, jeżeli czynności wykonywane przez oddział wykazują związek z działalnością opodatkowaną jednostki macierzystej, to okoliczność taka jest wystarczająca do przyjęcia, że oddziałowi przysługuje w tym zakresie prawo do odliczenia podatku naliczonego. Należy zauważyć, że w powyższym zakresie omawiany wyrok potwierdza poglądy wyrażone m.in. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2010 roku, sygn. akt I SA/Rz 175/10.

\"\"
1) Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *