Ewidencja gruntów i budynków nie przesądza o osobie podatnika – wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1487/09

Stan faktyczny oraz stanowisko NSA
Organy podatkowe określiły podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Stwierdziły, że podatnik został wskazany w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik wieczysty nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k.1 dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków, co przesądza m.in. o powstaniu po stronie danego podmiotu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Organy podatkowe nie mają przy tym możliwości – w ramach postępowania podatkowego – do czynienia ustaleń, które miałyby podważyć treść danych z ewidencji gruntów i budynków, w szczególności co do rodzaju gruntów, właściciela oraz powierzchni.

Podatnik argumentował, że nie był ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym, ani też samoistnym posiadaczem spornej nieruchomości. W sposób wadliwy obciążono go więc podatkiem wyłącznie na podstawie błędnego wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem podatnika nie nabył on w sposób skuteczny prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, gdyż nie dokonano w tym zakresie odpowiednich zmian w księgach wieczystych.

WSA w Gliwicach oddalił skargę podatnika. Podzielił stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym skoro w ewidencji gruntów i budynków podatnik był wpisany jako użytkownik wieczysty nieruchomości to spoczywa na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości a organy nie są władne do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów.

Rozpatrujący skargę kasacyjną NSA uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji. W ocenie NSA zarówno organy podatkowe jak i WSA nieprawidłowo ustaliły podmiot zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości opierając się wyłącznie na zapisach w ewidencji gruntów i budynków z pominięciem dowodów przedstawianych przez podatnika. NSA zauważył, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają istotne znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatku, rozumianego jako jego wysokość. Dane te są więc istotne przy ustalaniu podstawy opodatkowania, a nie osoby zobowiązanej do zapłaty podatku. Wymienienie więc w treści ewidencji konkretnego podmiotu jako właściciela lub  użytkownika wieczystego nie może być traktowane jako mające charakter wiążący.

Teza
Na podstawie uzasadnienia omawianego orzeczenia można sformułować następującą tezę:
„Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są istotne przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie mogą natomiast być uznane za przesądzające jeżeli chodzi o osobę podatnika.”

Komentarz
Prezentowany wyrok NSA może przyjść z pomocą tym wszystkim podatnikom, którym organy podatkowe określą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na podstawie błędnych zapisów w ewidencji gruntów i budynków, wadliwie wskazujących tych podatników jako posiadających tytuł prawny do nieruchomości. Zdaniem NSA zapisy ewidencji gruntów i budynków nie mogą być bowiem uznane za wiążące w zakresie oznaczenia podmiotu uprawnionego do nieruchomości. W tym zakresie zatem organy podatkowe winny przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, szczególnie wówczas, gdy podatnik w trakcie postępowania powołuje się na wadliwość zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie NSA pojawiały się już wyroki, w których Sąd ten akcentował zakres wiążącego charakteru danych zapisanych w ewidencji gruntów i budynków. Przykładowo w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 roku, sygn. akt II OSK 232/09 NSA stwierdził, że moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości – klasy bonitacyjnej). Dane z ewidencji gruntów nie mogą natomiast stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości, a więc również przesądzać o osobie podatnika podatku od nieruchomości.

Należy pamiętać, że co prawda z prezentowanego wyroku NSA wynika, że w zakresie osoby podatnika organy podatkowe nie mogą bezwzględnie polegać się na zapisach ewidencji gruntów i budynków, lecz z reguły tak właśnie czynią m.in. dlatego, że nie posiadają innych dowodów mogących podważyć prawidłowość tych danych. To oznacza, że jeżeli podatnik posiada zastrzeżenia co do treści zapisów w ewidencji wskazujących go jako podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości, powinien odpowiednie dowody przedstawić w toku postępowania podatkowego. Takie działanie z jednej strony umożliwi organom weryfikację zasadności obciążania danego podatnika kwotą podatku, z drugiej zaś – jeżeli mimo wszystko decyzja organów będzie dla podatnika niekorzystna – może umożliwić skuteczne zaskarżenie takiej decyzji do sądu administracyjnego.

\"\"
1) Ustawa z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *