Rozwiązanie umowy przez abonenta nie podlega VAT – wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 305/10

Stan faktyczny oraz stanowisko WSA
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik – przedsiębiorca telekomunikacyjny – wskazał, że na podstawie art. 71 ust. 3 oraz art. 71a ustawy Prawo telekomunikacyjne abonent jest uprawniony do żądania przeniesienia numeru do innego operatora oraz rozwiązania dotychczasowej umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia. Uprawnienie to jest połączone z obowiązkiem uiszczenia dotychczasowemu dostawcy usług specyficznej opłaty. Podatnik zapytał, czy opłata taka podlega opodatkowaniu VAT i powinna zostać udokumentowana fakturą VAT. W ocenie podatnika ww. opłaty nie można uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług telekomunikacyjnych. Ma ona bowiem odszkodowawczy charakter i jest powiązana z rozwiązaniem przez abonenta umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia. Jej celem jest zrekompensowanie dotychczasowemu dostawy usług utraty części przychodu, na jaki mógłby on liczyć w związku z zawarciem umowy z klientem na określony czas. Zapłata opisanej opłaty nie podlega więc opodatkowaniu ani udokumentowaniu fakturą VAT.

Minister Finansów uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Zdaniem organu opłata uiszczana na podstawie art. 71a prawa telekomunikacyjnego jest wynagrodzeniem za tolerowanie przez podatnika zachowania abonenta polegającego za wcześniejszym odstąpieniu od umowy. Opłata ta nie ma charakteru odszkodowawczego, lecz jest częścią składową świadczonej usługi telekomunikacyjnej i podlega opodatkowaniu VAT według stawki właściwej świadczeniu głównemu.

WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd zgodził się z podatnikiem, iż opłata uiszczana przez abonentów za rozwiązanie umowy bez okresu wypowiedzenia stanowi swoistego rodzaju odszkodowanie, a więc nie może zostać uznana za wynagrodzenie za świadczone usługi. Otrzymanie odszkodowania nie wiąże się bowiem z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wynika z konieczności wynagrodzenia straty wynikłej z wcześniejszego rozwiązania umowy.

Teza
Na podstawie uzasadnienia omawianego orzeczenia można sformułować następującą tezę:
„Opłata uiszczana przez abonentów na rzecz przedsiębiorcy telekomunikacyjnego na podstawie art. 71a ustawy Prawo telekomunikacyjne, wynikająca z rozwiązania przez abonenta umowy bez zachowania okresów wypowiedzenia, nie podlega opodatkowaniu VAT i nie musi być dokumentowana fakturą VAT.”

Komentarz
Kwestia opodatkowania VAT kwot wypłacanych podatnikom jako rodzaj odszkodowania lub kar umownych była już przedmiotem orzecznictwa sądowego. Sądy potwierdzają, iż otrzymywanie tego typu świadczeń co do zasady nie jest związane z wykonywaniem przez podatnika czynności opodatkowanych, a więc nie może zostać uznane za podlegające opodatkowaniu VAT (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 roku, sygn. akt III SA/Wa 2166/07).

Również Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swoim orzecznictwie wskazuje, że tego typu świadczenia nie powinny podlegać opodatkowaniu VAT. Taki pogląd można wyprowadzić z wyroku w sprawie C-277/05, w którym ETS odniósł się do zadatków związanych odstąpieniem od umowy oraz z wyroku w sprawie C-222/81 odnoszącego się do odszkodowań za nieterminowe wykonanie umowy.

Wobec powyższego przekonuje wyraźna sugestia WSA w Warszawie, iż opłaty płacone przez abonentów w związku z rozwiązaniem umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia stanowią właśnie swoisty rodzaj odszkodowania dla przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, a jako takie nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Prezentowany wyrok powinien zainteresować przede wszystkim przedsiębiorców telekomunikacyjnych otrzymujących od swoich klientów ww. opłaty. Z tytułu otrzymania tych opłat nie będą oni bowiem zobowiązani do wykazywania kwot podatku należnego ani do dokumentowania ich fakturami VAT. Wyrok ma znaczenie także dla nabywców usług telekomunikacyjnych, szczególnie tych, którzy prowadzą działalność gospodarczą i w ramach tej działalności w szerokim zakresie korzystają z usług telekomunikacyjnych. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż skoro przedmiotowe opłaty nie podlegają opodatkowaniu VAT, to w przypadku, gdy podatnicy otrzymają fakturę z tego tytułu z wykazaną kwotą podatku, to podatek taki – na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT – nie podlega odliczeniu. W konsekwencji ci z podatników, którzy korzystają z możliwości rozwiązania umowy z dotychczasowym dostawcą usług telekomunikacyjnych powinni zwrócić szczególną uwagę na to, aby pobierana od nich z tego tytułu opłata nie została powiększona o kwotę VAT, której nie będą w stanie później odliczyć.

\"\"

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *