Aport do spółki komandytowej podlega VAT – wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 683/10

Stan faktyczny oraz stanowisko WSA
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik wskazał, że dysponuje prawem ochronnym na znak towarowy, które zamierza wnieść jako wkład niepieniężny do tworzonej spółki komandytowej. Zapytał, czy wniesienie tego wkładu niepieniężnego stanowi nieodpłatne świadczenie usług związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa i jako takie podlega opodatkowaniu VAT. Ponadto podatnik wniósł o wskazanie w jaki sposób powinno się ustalać podstawę opodatkowania w przypadku uznania, że wniesienie wkładu stanowi czynność opodatkowaną VAT. W ocenie podatnika wniesienie aportu do spółki komandytowej nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT, gdyż czynność ta ma charakter nieodpłatny, a ponadto ma związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Brak elementu odpłatności związany jest z tym, że wniesienie wkładu do spółki osobowej nie powoduje powstania po stronie jej wspólników jakiegokolwiek przysporzenia. Przysporzeniem tym nie jest udział kapitałowy w spółce, nie jest nim także ogół praw i obowiązków wspólnika, gdyż na moment jego uzyskania nie ma on – z uwagi na niezbywalność – jakiejkolwiek wartości.

Minister Finansów uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Zdaniem organu wniesienie aportu do spółki komandytowej jest działaniem odpłatnym, przez co podlega ono opodatkowaniu VAT. Podstawą opodatkowania jest w takim przypadku wartość rynkowa przedmiotu aportu pomniejszona o kwotę podatku (art. 29 ust. 9 u.p.t.u.  ).1

WSA w Warszawie podzielił stanowisko organu. Stwierdził, że świadczenie usług realizowane jest „za wynagrodzeniem”, a zatem podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy między usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi rzeczywisty ekwiwalent usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy. W rozpatrywanej sprawie podatnik zamierza wnieść jako aport do spółki komandytowej prawo ochronne na znak towarowy. W zamian za aport obejmie udziały w spółce. Pomiędzy stronami (podatnikiem jako wspólnikiem a spółką) dochodzi zatem do wymiany świadczeń wzajemnych. Wniesienie aportu wiąże się bowiem z otrzymaniem udziałów. Zarazem pomiędzy tymi czynnościami istnieje wystarczający związek, aby móc powiedzieć, że objęcie udziałów (skutek) następuje za ten aport, a ich otrzymanie jest konsekwencją wniesienia tego aportu (przyczyna). A zatem wniesienie aportu może być postrzegane jako świadczenie usługi dokonywane odpłatnie. Udziały uzyskane przez podatnika za aport przyniosą mu określoną korzyść. Są więc one swoistym wynagrodzeniem. Otrzymując udziały podatnik nabywa całokształt praw i obowiązków związanych z uczestnictwem w spółce osobowej. Pojęcie to obejmuje zarówno uprawnienia natury materialnej (nabycie prawa do udziału w zyskach i stratach spółki, udziału w podziale jej majątku w przypadku rozwiązania spółki), jak i prawa korporacyjne, a więc związane z prowadzeniem spółki i wpływaniem na jej działalność.

Teza
Na podstawie uzasadnienia omawianego orzeczenia można sformułować następującą tezę:
„Wniesienie do spółki osobowej wkładu niepieniężnego w postaci prawa ochronnego na znak towarowy stanowi odpłatne świadczenie usług, w konsekwencji czego podlega ono opodatkowaniu VAT. Podstawą opodatkowania jest w takim przypadku wartość rynkowa przedmiotu aportu pomniejszona o kwotę podatku.”

Komentarz
Zasady opodatkowania aportów w dalszym ciągu budzą szereg wątpliwości podatników, czego efektem są dość częste spory z organami podatkowymi w tym przedmiocie. Sporne kwestie pojawiają się zarówno w zakresie opodatkowania tej czynności na gruncie podatku dochodowego jak też – co widać na gruncie rozpatrywanej sprawy – w zakresie opodatkowania VAT.

Jeżeli chodzi o opodatkowanie podatkiem dochodowym to w orzecznictwie przyjął się pogląd, iż wniesienie aportu nie powoduje powstania przychodu po stronie podmiotu wnoszącego (tak. np. NSA w wyroku z dnia 22 września 2010 roku, sygn. akt II FSK 836/09).

Jak natomiast widać na przykładzie omawianego wyroku, na gruncie VAT, aport uznawany jest za czynność opodatkowaną. W szczególności czynność taką – jeżeli jej efektem jest objęcie udziałów w spółce – WSA w prezentowanym orzeczeniu uznał za czynność odpłatną. Najistotniejszą kwestią dla Sądu było bowiem to, iż w zamian za wniesienie aportu podatnik otrzymał świadczenie wzajemne. Stanowiska tego nie zmienił przy tym powoływany przez podatnika brak możliwości ustalenia konkretnej wartości otrzymywanego przez niego świadczenia wzajemnego.

Jednocześnie, na co również zwrócił uwagę WSA, właśnie z uwagi na to, iż nie jest możliwe ustalenie wartości świadczenia wzajemnego otrzymywanego z tytułu wniesienia aportu, podstawę opodatkowania tej czynności powinno ustalać się na podstawie art. 29 ust. 9 u.p.t.u., a więc w oparciu o wartość przedmiotu aportu.

W efekcie prezentowanego orzeczenia podatnicy decydujący się na wniesienie do spółki aportu w zamian za objęcie udziałów powinni pamiętać, iż w związku z dokonaniem tej czynności ciążyć na nich będzie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Ci z podatników, którzy dokonali już takiej czynności i nie opodatkowali jej VAT – w celu minimalizacji związanego z tym ryzyka podatkowego – powinni dokonać korekty wcześniejszych rozliczeń.

 

\"\"

 

\"\"

1)  Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *