Kiedy dochodzi do \”wydania\” interpretacji podatkowej?

Ministerstwo Finansów stoi na stanowisku, że pojęcie to należy rozumieć jedynie jako fizyczne sporządzenie interpretacji, natomiast sądy administracyjne (w tym, Naczelny Sąd Administracyjny) nie są w tym względzie jednomyślne. Na przestrzeni lat część składów orzekających sądów administracyjnych w wydawanych wyrokach popierało stanowisko Ministerstwa Finansów, część natomiast uznawała, że pojęcie „wydanie” interpretacji obejmuje również jej doręczenie podatnikowi.
Ustalenie kiedy interpretację uznaje się za „wydaną” ma istotne konsekwencje ze względu na istnienie instytucji tzw. „milczącej interpretacji”. Ordynacja podatkowa przewiduje, że niewydanie przez organ podatkowy interpretacji w terminie 3 miesięcy od dnia wpłynięcia wniosku skutkuje wydaniem „milczącej interpretacji”, w której stanowisko wnioskodawcy jest uznawane w całości za prawidłowe.
Rozbieżności w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, które określają zasady wydawania interpretacji podatkowych zaowocowały uchwałą składu siedmiu NSA. W uchwale wydanej dnia 4 listopada 2008 r. (sygn. akt I FPS 2/08), siedmiu sędziów stwierdziło, że wydanie interpretacji to nie tylko jej fizyczne sporządzenie lecz również doręczenie wnioskodawcy. Skład siedmiu sędziów NSA stwierdził, że powyższe stanowisko służy urzeczywistnieniu idei, która legła u podstaw instytucji prawnej jaką jest interpretacja – tj. pełnienie przez interpretację funkcji gwarancyjnej.
Uchwała siedmiu sędziów NSA nie rozwiała jednak do końca wątpliwości sądów administracyjnych w zakresie poprawnej wykładni przepisów Ordynacji podatkowej odnoszących się do wydawania interpretacji podatkowych. W efekcie, w 2009 r. wydano kolejną uchwałę (sygn. akt. II FPS 7/09). Tym razem w sprawie wypowiedział pełen skład Izby Finansowej NSA. W nowej uchwale NSA stwierdził, że pojęcie „wydanie” interpretacji obejmuje jedynie jej fizyczne sporządzenie i podpisanie. Zdaniem NSA przypisywanie pojęciu „wydanie” szerszego znaczenia obejmującego także doręczenie prowadziłoby w istocie do zmiany przepisu Ordynacji podatkowej.
Od tamtej pory, wyroki sądów administracyjnych w zakresie rozumienia pojęcia „wydanie” interpretacji powielały tezy uchwały z 2009 r. Niemniej jednak, Rzecznik Praw Obywatelskich wnioskiem z dnia 20 listopada 2012 r. wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że art. 14o § 1 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP.
Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim wniosku podniósł, że wywiązanie się przez organ państwa z obowiązku udzielenia indywidualnej interpretacji obejmuje zarówno jej sporządzenie, jak i przekazanie wnioskodawcy, aby ten mógł zapoznać się z meritum wskazań prawnych organu i dzięki temu był świadomy konsekwencji swoich zachowań. Ochrona prawna wnioskodawcy doznawałaby uszczerbku, gdyby dowiedział się on o wydaniu interpretacji z opóźnieniem spowodowanym zwłoką w jej doręczeniu.
Zdaniem Rzecznika, w sytuacji wydania interpretacji w ustawowym terminie, ale doręczenia jej po jego upływie, wnioskodawca pozostawałby w niepewności co do tego, czy ma – mimo upływu ustawowego terminu – nadal oczekiwać na sformułowaną na piśmie interpretację, która być może jest w trakcie doręczania, czy też kierować się „milczącą interpretacją”. Powyższe ma szczególne znaczenie, w przypadku, gdy treść „milczącej interpretacji” okaże się odmienna od interpretacji pisemnej. Rzecznik Praw Obywatelskich podkreślił, że indywidualna interpretacja jest użyteczna dla podatnika tylko wtedy, gdy może on zapoznać się z nią w odpowiednim momencie. Zaś warunkiem zapoznania się przez podatnika z interpretacją jest jej doręczenie, a nie tylko wydanie. Podobne stanowisko jak Rzecznik Praw Obywatelskich zajął także Prokurator Generalny RP.
Wobec powyższego, Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnie, czy art. 14o § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie w jakim nie wiąże powstania skutków prawnych niewydania interpretacji indywidualnej z upływem terminu na doręczenie interpretacji wnioskodawcy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 14o § 1 Ordynacji podatkowej może spowodować, że organy podatkowe będą obowiązane w określonym w Ordynacji podatkowej 3-miesięcznym terminie nie tylko sporządzić lecz także doręczyć indywidualną interpretację przepisów podatkowych.

Dodaj komentarz