Umowa dożywocia za przekazanie mieszkania

Nieodzowną cechą dożywocia jest ekwiwalentność świadczeń zbywcy i nabywcy, przy czym należy zauważyć, iż doktryn wskazuje, iż ekwiwalentność umowy dożywocia rozumiana powinna być w sensie subiektywnym, a nie obiektywnym, konsekwentnie, świadczenia stron takiej umowy względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Podnieść należy, iż umowy dożywocia zaliczane są do odpłatnych czynności prawnych, które charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (co istotne – niekoniecznie korzyść pieniężną).
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż umowa o dożywocie, która polega np. na przeniesieniu własności nieruchomości przez zbywcę na nabywcę w zamian za zapewnienie zbywcy dożywotniego utrzymanie, ma w istocie charakter umowy wzajemnej, a konsekwentnie, stanowi czynnością prawną o charakterze odpłatnym, gdyż w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości.
Przepis art. 10 ust. 1 UoPIT zawiera katalog źródeł przychodów, wśród których w pkt 8 lit. a) wymienione zostało odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 UoPIT, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 3 ustawy).
Zauważyć należy, iż kwestia opodatkowania dochodu z tytułu zbycia nieruchomości w drodze umowy dożywocia była przedmiotem szerokiego orzecznictwa sądów administracyjnych, które nie było jednak jednolite w tym zakresie do momentu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt: II FPS 4/14, w myśl której „w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (…), na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.”
W wyniku stanowiska NSA, ukształtowała się zgodna z ww. uchwałą, jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, czy przykładem je m.in. wyrok NSA z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt: II FSK 1349/13, wyrok NSA z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1222/13, wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 3811/14 oraz wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2194/12.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *