Kiedy umowa zlecenia ma charakter umowy o pracę?

Takie zatrudnienie jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy i nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy.

W praktyce spotykane jest, że pracodawcy zawierają umowy cywilnoprawne (np. umowę zlecenia), przy czym w rzeczywistości strony łączy stosunek pracy. Dla właściwej weryfikacji czy łącząca strony umowa zlecenia ma charakter umowy o pracę niezbędne jest zbadanie, jakie elementy której z umów przeważają w analizowanej umowie zlecenia. Ustawodawca wskazał na cechy charakterystyczne, za pomocą których, istnieje możliwość odróżnienia umowy zlecenia od umowy o pracę. Należą do nich:

1. bezwzględny obowiązek osobistego wykonania pracy – w ramach stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do osobistego wykonywania czynności objętych umówionym rodzajem pracy i nie może powierzyć ich realizacji osobom trzecim. Stosunek pracy opiera się na zasadzie szczególnego zaufania między jego stronami. Dla pracodawcy ważne są kwalifikacje, umiejętności i predyspozycje zatrudnianej osoby,
2. podporządkowanie pracownika pracodawcy – elementem charakteryzującym stosunek pracy jest zarówno osobiste wykonywanie pracy, jak i podporządkowanie organizacyjne oraz służbowe. Tymczasem zleceniobiorca w ramach wykonywanych czynności nie może być kontrolowany przez zleceniodawcę,
3. odpłatność i ciągłość świadczenia – praca świadczona na podstawie stosunku pracy jest zawsze pracą odpłatną. Jest to zarówno podstawowa cecha umowy o pracę, jak również zasada prawa pracy wyrażoną w treści art. 13 K.p.

Wskazane powyżej cechy stanowią kryterium odróżnienia czy mamy do czynienia z umową zlecenia lub z umową o pracę. Zatem o tym czy dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy decyduje treść i istota umowy, a nie sama nazwa. Tym samym świadczenie pracy, które posiada wskazane powyżej cechy, będzie de facto stosunkiem pracy mimo, iż strony zawierając umowę nazwały ją zleceniem. Należy nadmienić, że uznanie danego stosunku prawnego za umowę o pracę nie następuję ex lege. Ustalenie istnienia stosunku pracy może być dokonane tylko na podstawie orzeczenia sądowego. Strona zainteresowana takim ustaleniem powinna wystąpić do właściwego sądu pracy z powództwem o ustalenia istnienia stosunku pracy. Wyjaśnienia wymaga, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o ustalenie istnienia umowy o pracę, albowiem przepisy prawa pracy nie przewidują domniemania jej istnienia. Zgodnie z aktualnym poglądem orzecznictwa Sądu Najwyższego o charakterze łączącego strony stosunku prawnego decyduje nie tylko treść umowy o pracę, ale także sposób jej wykonania.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *