Urząd Skarbowy nie będzie szukał podatnika

Sprawa dotyczyła kobiety, odnośnie do której podczas jej pobytu w Brukseli Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Decyzja została uznana za doręczoną, stosownie do treści art. 150 Ordynacji podatkowej, a więc z wykorzystaniem zastępczego trybu, tak zwanego podwójnego awizowania.

Po powrocie do kraju kobieta wniosła odwołanie od powyższej decyzji oraz odrębnym pismem wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazała, iż wszystkie wezwania, jak i kolejne pisma wydawane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nadawano na jej polski adres zamieszkania, pomimo wskazania w toku postępowania, że przebywa ona wraz z mężem w Brukseli.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że powołując się na fakt, że skierowanie decyzji pod niewłaściwy adres nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ podatkowy wskazał, że decyzja została doręczona skutecznie w trybie zastępczym, tj. zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Przesyłka została skierowana na adres podatniczki w Warszawie, który wynikał z danych identyfikacyjnych i adresowych skarżącej, wskazanych przez nią i będących w dyspozycji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, że kobieta nie złożyła formularza NIP-3 ani też żadnego innego dokumentu, z którego wynikałaby zmiana jej adresu zamieszkania. W związku z powyższym, organ podatkowy orzekł uchybienie przez podatniczkę terminowi na wniesienie środka odwoławczego od przedmiotowej decyzji.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając odwołanie kobiety od przedmiotowej decyzji, przywołał treść art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przywrócenie terminu, któremu strona uchybiła możliwe jest tylko wtedy, gdy niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Zdaniem Sądu, kobieta uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania poprzez nieobecność w kraju, o czym organ podatkowy został poinformowany poprzez złożenie przez jej małżonka oświadczenia wskazującego zmianę miejsca zamieszkania małżonków wraz z dziećmi. Złożenie stosownego oświadczenia dawało skarżącej przeświadczenie, iż organ podatkowy dysponuje informacją o aktualnym miejscu jej zamieszkania, w konsekwencji czego uchybienie terminowi do złożenia odwołania od tej decyzji nastąpiło bez jej winy.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił kasację Dyrektora Urzędu Skarbowego od powyższego wyroku, argumentując, iż z treści artykułu 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że w razie uchybienia terminowi, należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało wyjaśnienia, oceny i uzasadnienia przyczyny uchybienia i jej uprawdopodobnienia mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeanalizował natomiast  i nie wyjaśnił, czy organy podatkowe miały w ogóle możliwość ustalenia właściwego adresu do doręczeń pod którym znajdowała się podatniczka, na podstawie informacji zawartych w dokumentach złożonych przez nią i jej męża. Ze złożonego do akt sprawy pisma męża wynikało bowiem jedynie, że pracuje on w Brukseli. Wskazał on również, że przebywa w tym mieście razem z żoną i dziećmi. Małżeństwo w żadnej korespondencji kierowanej do organu nie podało natomiast dokładnego adresu zamieszkania, a jedynie nazwę instytucji, w której pracuje małżonek. Nie określono też jak długo podatniczka wraz z mężem będą przebywać poza stałym miejscem zamieszkania w Polsce.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zatem wyrok Sądu pierwszej instancji, argumentując, iż nie zbadano, czy organ miał wiedzę o faktycznym miejscu przebywania kobiety. W tej sprawie nie zostało to dostatecznie wyjaśnione. Niemniej jednak, treść przedmiotowego wyroku jednoznacznie wskazuje, iż organy podatkowe nie mają obowiązku poszukiwać podatnika, jeśli jego miejsce zamieszkania nie wynika wprost z akt sprawy. Jest to o tyle istotne rozstrzygnięcie, że zwalnia organy podatkowe z obowiązku samodzielnego dociekania, czy ze złożonych w toku postępowania dokumentów, w sposób dostatecznie wyraźny wynika fakt zmiany przez podatnika miejsca zamieszkania. Konsekwencjami uchybienia temu obowiązkowi lub niewyrażenia wprost informacji o zmianie miejsca pobytu obciążony został podatnik. Powyższe powoduje, iż w sposób bardziej uważny należało będzie śledzić toczące się z naszym udziałem postepowania.

Opracowano na podstawie:
1. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2015 roku, sygn. II FSK 1213/13,
2. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa,  (Dz.U. 1997 Nr 137 poz. 926).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *