Podstawa opodatkowania budynków, budowli i gruntów podatkiem od nieruchomości powinna być zatem prosta w konstrukcji i łatwa w ustalaniu. W przypadku gruntów i budynków podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia mierzona w metrach kwadratowych. W przypadku budowli określają ją, co do zasady, formalne dane z ewidencji księgowej podatnika.
Wprowadzenie nowelą u.p.o.l. z 30 października 2002 r.2 definicji budynku i budowli przez odesłanie do definicji wykreowanych w prawie budowlanym3 oraz wykorzystanie dokumentacyjnego charakteru tego prawa4 służyć ma poprawie skuteczności oraz ułatwieniu wymiaru i poboru podatku. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego5 obie te ustawy obarczają jednak te same mankamenty i niejasności legislacyjne, nasuwając wiele wątpliwości w zakresie należytej realizacji zasady ustawowej określoności regulacji podatkowych i poprawnej legislacji. Kontrowersje co do zakresu odesłania do prawa budowlanego w definicjach ustawowych pogłębiają ten stan6, przy czym przeważa stanowisko wzmocnione argumentacją przyjętą w uchwale NSA z 3 lutego 2014 r o sygn. II FPS 11/13 i wyżej wymienionym wyroku TK, że zawarte w legalnej definicji odesłanie należy interpretować jako odesłanie do przepisów ustawy – Prawo budowlane, tj. wyłącznie do regulacji rangi ustawowej, a nie jako odesłanie do wszelkich przepisów regulujących zagadnienia związane z procesem budowlanym7.
Przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości zostały wskazane w art. 2 ust. 1 u.p.o.l.8 Zgodnie z jego treścią opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.); budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.); budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Zgodnie art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego9 (dalej jako P.b.), przy czym budynek jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach.
Definicja budowli zawarta w art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. ma szerszy zakres niż odpowiednia – także szeroka, bo oparta na przykładowym wyliczeniu – definicja prawa budowlanego. Ustawodawca uściśla ją przez wprowadzenie ustawowej przesłanki związku budowli, jako przedmiotu opodatkowania, z prowadzoną działalnością gospodarczą (art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Według przywołanego przepisu budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to – w myśl zawartej w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. definicji legalnej – budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Podstawa opodatkowania budynków.
I. Podstawę opodatkowania budynków lub ich części reguluje art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., który stanowi, że jest nią powierzchnia użytkowa budynku. Powierzchnią użytkową budynku lub jego części jest powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, za które uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe (definicja ustawowa – art. 1a ust. 1 pkt 5u.p.o.l).
Artykuł 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowana jest powierzchnia użytkowa budynku lub jego części. Jeżeli pomieszczenie lub jego część oraz część kondygnacji posiada w świetle wysokość od 1,40 m do 2,20 m, zalicza się ją do powierzchni użytkowej w 50%. Pomieszczenie o wysokości w świetle mniejszej niż 1,40 m pomija się. Pomieszczenia takie jak poddasza i strychy podlegają więc opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeśli ich wysokość w świetle wynosi co najmniej 1,40 m.
Kondygnacja, w myśl przepisów prawa budowlanego10 jest to pozioma , naziemna lub podziemna część budynku, zawarta między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu znajdującego się nad tą częścią, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą wysokość w świetle większą niż 1,90 m, przy czym za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia gazowa. Części budynków takie jak poddasza (poddasza użytkowe), strychy, piwnice, sutereny są kondygnacją (jeżeli mają wysokość w świetle powyżej 1,90 m).
Na mocy art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne11 (dalej jako u.p.g.k.) dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Ewidencja stanowi tanie i łatwo dostępne źródło pozyskiwania informacji o przedmiotach opodatkowania – ich położeniu, powierzchni, funkcjach użytkowych. Ponadto przepisy prawa zapewniają organom gminy pełny dostęp do informacji dotyczących przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (przesyłanie decyzji o pozwoleniu na budowę, na użytkowanie obiektu budowlanego, na zmianę sposobu użytkowania i na rozbiórkę; archiwizowanie projektów budowlanych każdego obiektu budowlanego co najmniej przez okres jego istnienia).Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organu podatkowego co do zasady wiążące, a ewidencja ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. Organ podatkowy ustalając wymiar podatku co do zasady zobowiązany jest uwzględniać dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.12
| Autor: | |
![\"\"](\"/u_files/stepien_justyna.jpg\") |
Justyna Stępień- Doradca podatkowy w PKF Consult Justyna jest absolwentką Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego gdzie ukończyła także Podyplomowe Studium Podatków i Prawa Podatkowego. Doradcą Podatkowym oraz Radcą prawnym. Jest również autorką publikacji m.in. w Przeglądzie podatkowym, Prawo i podatki. Posiada bogate doświadczenie z zakresu postępowań podatkowych i sądowo administracyjnych. W PKF Consult sp. z o.o. uczestniczy w projektach optymalizacji podatkowej, przeglądów podatkowych oraz due dilligence prawnych oraz podatkowych podmiotów krajowych jak i zagranicznych. Wielokrotnie występowała jako pełnomocnik, w kontaktach z organami podatkowymi. |
![\"\"](\"/u_files/kreska.jpg\")
2) Dz.U z 2002 r, Nr 200, poz. 1683
3) Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz.U. z 2013r. poz.1409)
4) Podobnie jak wprowadzenie nowego rozdziału 2a regulującego ewidencję podatkową nieruchomości
5) Wyrok z dnia 13 września 2011 r, sygn akt P 33/09
6) Wskazuje się zarówno na jego pełny zakres, jak i na jedynie pomocniczy charakter definicji budynku i budowli z prawa budowlanego na gruncie uopl I SAGd 856/09, I SA Kr 172/12
7) Stanowisko to potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1391/07; 7 października 2009 r., sygn. akt II FSK 635/08; 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2049/09 oraz 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 144/10 i II FSK 1310/10).
8) Zob. L. Etel, komentarz do art. 2, op. cit., wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2007 r., I SA/Gd 598/07,
9) Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409)
10) § 3 pkt 16-18 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2003 roku w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki lub ich usytuowanie DzU 2002, nr 75, poz. 690
11) Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Z 2010, nr 193, poz. 1287 ze zm)
12) Szczerzej na temat znaczenia ewidencji gruntów i budynków w artykule pod tytułem „Znaczenie ewidencji dla zasad określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości” Taxfin ………
