Odpowiedzialność członka zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe oraz zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne

Zgodnie z brzmieniem tego przepisu do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki kapitałowej pociągnięty może być zarówno obecny członek zarządu spółki, były członek, jak również członek zarządu spółki kapitałowej w organizacji. Członkowie zarządu za zaległości podatkowe odpowiadają osobiście czyli całym swoim majątkiem oraz solidarnie. Przepis obejmuje również odpowiedzialność pełnomocnika spółki w organizacji oraz byłych pełnomocników spółki, a jeżeli pełnomocnik nie został powołany również wspólników spółki w organizacji.
Aby członek zarządu spółki kapitałowej został obciążony odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, musi zostać spełnione kilka warunków.
Po pierwsze, egzekucja  z majątku spółki w całości lub w części musi okazać się bezskuteczna.  Zgodnie z poglądem zaprezentowanym przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 16 czerwca 1992 r. IACz 183/92 (OSA 1993, z.4, poz. 28, 5546 ) niezbędną przesłanką odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania jest bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Sąd wskazał, że bezskuteczność musi dotyczyć całego majątku spółki, a nie tylko jego części. Należy zwrócić uwagę, że nie jest konieczne, aby egzekucja w każdej sytuacji była wszczęta. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że spółka nie ma żadnego majątku na zaspokojenie swoich wierzycieli, prowadzenie egzekucji przeciwko spółce nie jest potrzebne.
Po drugie, należy wykazać, że określona zaległość podatkowa wynika ze zobowiązań, których termin płatności minął w okresie, kiedy członek zarządu pełnił swoją funkcję. W ten sposób przepis art. 116 § 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, nie ogranicza natomiast odpowiedzialności do tych członków zarządu, którzy faktycznie, tj. aktywnie, pełnili tę funkcję. Bierna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez zarządcę od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, ale wręcz przeciwnie, uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2007 r. I SA/Kr 139/06, LEX nr 374735).
Pomimo zaistnienia ww. okoliczności art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje na dwie okoliczności, których zaistnienie wyłącza odpowiedzialność członka zarządu spółki kapitałowej. Pierwsza sytuacja ma miejsce, kiedy członek zarządu jest w stanie wykazać, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęte zostało postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości np: postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości  nastąpiło bez winy członka zarządu.

Druga sytuacja ma miejsce, kiedy członek zarządu wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z poglądem zaprezentowanym  w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2006 r. IIISA/Wa 3277/05 (LEX 218293) członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o., jeżeli wskaże mienie spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. Konieczne jest wskazanie takiego mienia spółki, z którego egzekucja faktycznie jest możliwa.
Do należności z tytułu składek zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2015.121 j.t.) stosuje się odpowiednio przepis art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowej. Zatem za zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne w spółce kapitałowej, członek zarządu tej spółki odpowiada na zasadzie określonej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Autor:
\"\" Olga Borkowska – adwokat
s
pecjalizuje się w prawie gospodarczym, prawie pracy i ubezpieczeń społecznych. Jest absolwentką Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, ukończyła również Podyplomowe Studium Prawa Spółek na  Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

 

Dodaj komentarz