Prawa i obowiązki świadka

Osoba prawidłowo wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się na przesłuchanie. Nie zmienia tej okoliczności np. fakt przysługującego świadkowi prawa do odmowy zeznań czy też brak wiadomości w przedmiocie tematu dowodowego objętego postępowaniem. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd skaże świadka na grzywnę w wysokości do 5.000 złotych, przy czym wezwie go powtórnie, a w razie ponownego niestawiennictwa może zarządzić jego przymusowe doprowadzenie. Okolicznościami usprawiedliwiającymi nieobecność świadka będzie z pewnością choroba lub każde inne zdarzenie losowe, które uniemożliwi świadkowi stawienie się w sądzie. Okoliczności te muszą być poparte odpowiednimi dowodami. Świadek w ciągu tygodnia od daty doręczenia mu postanowienia skazującego go na grzywnę lub na pierwszym posiedzeniu, na które zostanie wezwany, może usprawiedliwić swe niestawiennictwo. W razie usprawiedliwienia niestawiennictwa sąd zwolni świadka od grzywny i od przymusowego sprowadzenia.

Zaznaczyć należy, iż świadek ma prawo żądać zwrotu koniecznych wydatków, związanych ze stawiennictwem do sądu (np. kosztów podróży, noclegu), a ponadto wynagrodzenia za utratę zarobku. Zwrot wydatków i utraconego zarobku przyznaje się na wniosek świadka złożony na piśmie lub ustnie do protokołu rozprawy. Wniosek składa się niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu trzech dni po wykonaniu czynności, a jeżeli czynności były podejmowane na rozprawie, najpóźniej w ciągu trzech dni po rozprawie. Świadek, który nie zgłosił żądania w tym terminie, traci prawo do przyznania mu przedmiotowych należności.

Obowiązkiem świadka jest złożyć zeznania. Świadek może jednak odmówić złożenia zeznań w przypadku, gdy stroną postępowania jest osoba mu bliska (np. małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo). Świadek może również odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Świadek ma obowiązek zeznawać w zgodzie z prawdą. Za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy świadkowi grozi kara do trzech lat pozbawienia wolności. Przed przesłuchaniem świadek powinien być o tym fakcie poinformowany.

Świadek przed przesłuchaniem ma obowiązek złożyć przyrzeczenie. Sąd może jednak zwolnić świadka z obowiązku złożenia przyrzeczenia za zgodą stron. Nie składają natomiast przyrzeczenia świadkowie małoletni, którzy nie ukończyli lat 17 oraz osoby skazane prawomocnym wyrokiem za fałszywe zeznania.
Podobnie jak w przypadku niestawiennictwa, za nieuzasadnioną odmowę złożenia przyrzeczenia przez świadka jak również odmowę zeznań, sąd może skazać świadka na grzywnę w wysokości do 5.000 złotych. Dodatkowo, niezależnie od grzywny sąd może nakazać aresztowanie świadka na czas nie przekraczający tygodnia.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *