Nakaz zapłaty na złe obligacje

Najlepszym, z perspektywy szybkości oraz zabezpieczenia wierzyciela, rodzajem postępowania procesowego jest postępowanie nakazowe. Wskazany rodzaj postępowania jest nie tylko tańszy od zwykłego procesu – opłata od pozwu w postępowaniu nakazowym wynosi ¼ opłaty stosunkowej (stanowiącej 5 % wartości przedmiotu sporu). Ponadto, nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z chwilą wydania, stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności (art. 492 k.p.c.). Daje to możliwość wszczęcia postępowania zabezpieczającego, jeszcze przed zaskarżeniem nakazu przez pozwanego i zajęcie przez komornika całej kwoty dochodzonej pozwem przed zakończeniem postępowania.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego statuują jednak pewne formalne ograniczenia dla wydania przez sąd nakazu zapłaty, w postępowaniu nakazowym. W szczególności odnoszą się one do rodzaju dokumentu, jakim posługuje się wierzyciel. Zgodnie z art. 485 § 1 pkt 3 k.p.c. sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu.

Pierwszą przesłanką wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wskazaną w omawianym przepisie jest skuteczne doręczenie dłużnikowi wezwania do zapłaty. Drugą zaś przesłanką będzie pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu. Należy wskazać, że postacią pisemnego oświadczenia dłużnika o uznaniu długu jest niewątpliwie sam dokument obligacji. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 Ustawy o obligacjach (Dz.U. […]) – Obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Obligację należy więc zakwalifikować zgodnie z powyższą definicją jako tzw. właściwe uznanie długu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny uznanie właściwe jest niewątpliwie czynnością prawną, a ściślej – umową jednostronnie zobowiązującą, zawartą między dłużnikiem, a wierzycielem, w której dłużnik potwierdza swe zobowiązanie, zasadniczo mając na celu jego ustalenie, czasem także – zabezpieczenie (P. Machnikowski (w:) Kodeks cywilny…, red. E. Gniewek, t. 1, s. 427).

W przypadku odmiennej oceny charakteru obligacji przez sąd, wierzyciel może posiłkować się powszechnie publikowanymi raportami bieżącymi, które powinny wskazywać ewentualne przesunięcia (opóźnienia) w terminie wykupu obligacji. Emitent publikując taki raport, przyznaje tym samym fakt istnienia swojego zobowiązania. W związku z powyższym takie oświadczenie wiedzy może być z kolei zakwalifikowane jako niewłaściwe uznanie długu (M. Pyziak-Szafnicka, Przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie, Rejent 1993, nr 9, s. 34 i n.; P. Machnikowski (w:) Kodeks cywilny…, red. E. Gniewek, t. 1, s. 428; B. Kordasiewicz (w:) System Prawa Prywatnego, t. 2, s. 617; P. Sobolewski (w:) Kodeks cywilny…, red. K. Osajda, t. 1, s. 914–915; T.M. Pałdyna, Przedawnienie…, s. 177).

Podsumowując, uzyskanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydaje się więc być możliwe. Uzyskanie takiego orzeczenia wraz z umiejętnym dokonaniem zabezpieczenia roszczenia oraz  weryfikacji wypłacalności dłużnika może okazać się ostatnią szansą na skuteczną egzekucję wobec emitenta.

Autor: Paweł Szumowski, Aplikant radcowski, YOURS Panasiuk Law & Tax

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *