Przez usługi o niskiej wartości dodanej, zgodnie z § 22a ust. 2 Rozporządzeń, rozumie się usługi o charakterze rutynowym, wspomagające działalność główną usługobiorcy, ogólnie bądź łatwo dostępne, które nie przyczyniają się do powstania dużej wartości dodanej dla usługodawcy lub usługobiorcy (m.in. usługi związane z zarządzaniem zasobami ludzkimi, usługi marketingowe czy księgowość i usługi administracyjne).

W praktyce często okazuje się, iż większość przeprowadzanych z podmiotami powiązanymi transakcji niematerialnych (z wyłączeniem tych dotyczących udzielenia licencji czy transferu know-how) ma właśnie taki charakter. Wówczas należy rozważyć czy podatnik powinien przygotować opis transakcji o niskiej wartości dodanej, którego elementy zostały szczegółowo wymienione w § 22a ust. 3 Rozporządzeń (m.in. wskazanie rodzaju świadczonej usługi wraz z uzasadnieniem zakwalifikowania usługi jako usługi o niskiej wartości oraz potwierdzenie, że usługa została wykonana).

Z przepisów Rozporządzeń nie sposób wyczytać żadnych bezpośrednich korzyści dla podatnika wynikających z przygotowania takiego opisu, co w obliczu braku sankcji za jego nieprzedłożenie w trakcie kontroli powoduje, iż regulacje w tym zakresie można uznać za zbędne. Jak się wydaje jedynym ich beneficjentem może być organ podatkowy, ale tylko pod warunkiem przygotowania i przedłożenia opisu przez podatnika.

Zatem, aby przepisy dotyczące usług o niskiej wartości dodanej nie okazały się tworem martwym, konieczne byłoby wprowadzenie rozwiązań zachęcających podatników do przygotowania opisów transakcji zgodnie z wymogami określonymi w Rozporządzeniach. Jedną z form takim zachęt byłoby niewątpliwie ustanowienie instytucji tzw. bezpiecznej przystani (z ang. safe harbor) w zakresie wartości narzutu na kosztach stosowanego dla usług o niskiej wartości dodanej. W takim przypadku ustawodawca powinien określić minimalną i maksymalną wartość procentową narzutu (np. 3-10% jak sugerują Wytyczne w sprawie usług o niskiej wartości dodanej świadczonych wewnątrz grup Wspólnego Forum UE ds. Cen Transferowych działającego przy Komisji Europejskiej), którego zastosowanie nie wiązałoby się z ryzykiem szacowania dochodów. W takim przypadku badaniu podlegałby przede wszystkim baza kosztowa (daleko bardziej istotny element kalkulacji wynagrodzenia z perspektywy zachowania zasady ceny rynnowej) oraz klucze alokacji.

W kontekście powyższego postulatu, istotne z perspektywy podatników wydaje się także dookreślenia katalogu kosztów, jakie w przypadku usług o niskiej wartości dodanej mogą zostać uwzględnione w bazie kosztowej. Obecnie Rozporządzenia do tych wydatków zaliczają koszty bezpośrednio i pośrednio związane ze świadczoną usługą, z wyłączeniem wydatków akcjonariusza, podczas gdy dokument, na którym bazują polskie regulacje (tj. Wytyczne w sprawie usług o niskiej wartości dodanej świadczonych wewnątrz grup) wskazuje na możliwość dodania przez podatnika odpowiednich wydatków operacyjnych związanych z funkcjonowaniem podmiotu jako całości (np. nadzoru, wydatków ogólnych i administracyjnych). Takie rozwiązanie wydaje się być uzasadnione ekonomicznie, gdyż pozwala osiągnąć świadczeniodawcy faktyczny zysk na transakcji (tj. nie ma obaw, iż narzut zostanie „skonsumowany” przez koszty ogólne nieuwzględnione w bazie), co powinno być celem nadrzędnym każdej transakcji przeprowadzanej w normalnych warunkach gospodarczych. Tymczasem obecnie, przy stosują szacowaniu dochodów reżim narzucony przez metodę rozsądnej marży („koszt plus”), takie wydatki podlegają wyłączeniu z bazy kosztowej ze względu na ich ogólnozakładowy charakter. Istnieje zatem obawa, iż w przypadku usług o niskiej wartości dodanej organy podatkowe mogą dążyć do wyłączenia nawet odpowiednio zaalokowanych kosztów ogólnego zarządu z bazy kosztowej, bez korygowania wartości procentowej narzutu stosowanego przez podatnika.

Obecnie pozostaje oczekiwać, iż Ministerstwo Finansów dostrzeże braki w rozwiązaniach wprowadzonych w Rozporządzeniach i dokona odpowiednich korekt, także na poziomie regulacji ustawowych.

Autor:

Tomasz Jankowski, Starszy Menedżer, Paczuski, Taudul, Korszla, Grochulski, Doradcy Podatkowi Spółka Partnerska Absolwent Instytutu Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Wrocławskiego i licencjonowany doradca podatkowy. Od początku swojej prawie ośmioletniej kariery zawodowej związany jest z Kancelarią P&T. Tomasz specjalizuje się w doradztwie podatkowym z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych, w tym w szczególności w doradztwie z zakresu cen transferowych. W swojej codziennej pracy zawodowej jest zaangażowany w świadczenie usług rzecz podmiotów z sektora finansowego, firm z branży energetycznej oraz spółek FMCG. Tomasz posiada szerokie doświadczenie w zakresie przygotowywania dokumentacji cen transferowych dla podmiotów reprezentujących rozmaite sektory rynku.