Umowy sponsoringowe zawierane z lekarzami – jakie świadczenia mogą być zwolnione z PIT?

Nieodpłatne świadczenia stanowią dla otrzymujących je lekarzy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych („PIT”) ale w stosunku do części świadczeń można zastosować zwolnienie z PIT.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT”), przychodem podlegającym opodatkowaniu PIT jest m.in. wartość świadczeń otrzymanych w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychodem podlegającym opodatkowaniu PIT jest zatem każda forma przysporzenia majątkowego – zarówno pieniężna, jak i niepieniężna. Oznacza to, że świadczenia ponoszone za lekarzy biorących udział w wydarzeniach naukowych stanowią nieodpłatne świadczenia, jakie osoby te otrzymują od finansującej je firmy. Świadczenia te mogą obejmować nie tylko koszty opłaty rejestracyjnej czy wpisowego na wydarzenie naukowe, ale także koszty podróży do miejsca, gdzie odbywa się wydarzenie.

Firmy, które przekazują lekarzom nieodpłatne świadczenia mają obowiązek sporządzić informację o wartości przekazanych świadczeń (PIT-8C) i przekazać ją świadczeniobiorcy oraz właściwemu urzędowi skarbowemu. Co istotne, w informacji PIT-8C wykazuje się jedynie dochody podlegające opodatkowaniu PIT, nie ujmuje się zaś dochodów zwolnionych. Właściwe określenie przedmiotu i wartości świadczenia oraz zasad jego opodatkowania leży nie tylko w interesie osoby sponsorowanej, która będzie ponosić ciężar podatku PIT (tj. będzie zobowiązana wykazać wartość otrzymanych świadczeń w swoim zeznaniu rocznym i zapłacić od nich PIT według skali). Również firma przekazująca nieodpłatne świadczenie odpowiada za prawidłowe sporządzenie informacji PIT-8C, tj. ewentualne sankcje mogą zostać nałożone na podstawie Kodeksu karnego skarbowego na osobę odpowiedzialną w firmie za rozliczenia z tytułu PIT.

W przypadku pokrywania lekarzom wspomnianych powyżej kosztów udziału w wydarzeniach naukowych, do części takich świadczeń i pod pewnymi warunkami można zastosować zwolnienie z PIT. Nie trzeba ich wówczas ujmować w informacji PIT-8C, a lekarz nie zapłaci od ich wartości PIT.

I tak, jeżeli chodzi o koszty związane z podróżą do i z miejsca wydarzenia naukowego, można zastosować zwolnienie z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem, zwolnione z PIT są m.in. diety i inne należności za czas podróży osoby niebędącej pracownikiem – do wysokości określonej w przepisach dotyczących zasad ustalania należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej (chodzi tu o rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, dalej „rozporządzenie o podróżach służbowych”). Zwolnienie to ma zastosowanie pod warunkiem, że otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów (art. 21 ust. 13 ustawy o PIT).

W powyższym przepisie posłużono się terminem „podróż” bez określenia „służbowa”. Dlatego też, zakres tego zwolnienia nie ogranicza się jedynie do podróży służbowych ale do wszelkich podróży, także do podróży osób niebędących pracownikami – o ile spełnione zostaną wskazane w przepisie warunki.

Jednym z tych warunków jest, aby otrzymane świadczenie nie zostało zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Powstaje wątpliwość, czy chodzi o niezaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów przez osobę fizyczną otrzymującą świadczenie (tu: przez sponsorowanego lekarza), czy przez finansującą te świadczenia firmę. Użycie w przepisie zwrotu „otrzymane świadczenia” sugeruje, że chodzi raczej o niezaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów przez otrzymującego te świadczenia lekarza. Celem wprowadzonego ograniczenia jest, aby lekarz nie odniósł podwójnej korzyści podatkowej: najpierw zaliczając do kosztów podatkowych wydatki poniesione na podróż a następnie korzystając ze zwolnienia podatkowego, gdy wydatki te są mu zwracane przez sponsorującą go firmę. Takie rozumienie przepisu potwierdza Minister Finansów w wydawanych indywidualnych interpretacjach prawa podatkowego, tak np. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 lutego 2016 r. (znak IPPB4/4511-1511/15-2/JK2). Omawiana sytuacja (tj. zaliczenie wydatków do kosztów podatkowych przez lekarza) może mieć ewentualnie miejsce, gdy lekarz najpierw sam ponosi wydatki związane z podróżą i następnie są mu one zwracane przez sponsorującą go firmę. W związku z tym, aby sponsorująca lekarza firma była w stanie wykazać w razie kontroli, że zwolnienie z PIT może być zastosowane, wskazane jest, aby uzyskała ona odpowiednie oświadczenie lekarza o niezaliczeniu zwracanych mu wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w sytuacji, gdy wydatki związane z podróżą ponosi od razu sponsorująca firma (nie są one zwracane lekarzowi), wówczas nie ma ryzyka, że lekarz zaliczy je do swoich kosztów uzyskania przychodów i omawiany warunek zwolnienia z PIT zostanie spełniony.

Kolejny warunek zastosowania zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT to poniesienie wydatków na podróże osoby niebędącej pracownikiem w celu osiągnięcia przychodów. Warunek ten powinien być analizowany od strony firmy pokrywającej wydatki na podróż. W przypadku większości firm farmaceutycznych, wydatki na udział lekarzy w wydarzeniach naukowych są ponoszone w celu osiągnięcia przychodów. Zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne, takie działania podejmowane przez firmy farmaceutyczne na rzecz lekarzy są kwalifikowane jako jeden z przejawów działalności reklamowej, która jest podejmowana w celu osiągnięcia przychodów lub zabezpieczenie źródła przychodów. Oznacza to, że w przypadku firm farmaceutycznych, omawiany warunek zastosowania zwolnienia najczęściej będzie spełniony.

Do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia, które dokładnie wydatki związane z udziałem lekarza w wydarzeniu naukowym będą mogły korzystać z analizowanego zwolnienia. Przepis ustawy o PIT odwołuje się w tym zakresie do rozporządzenia o podróżach służbowych wskazując, że zwolnione z PIT są tylko te wydatki związane z podróżą, które zostały sfinansowane zgodnie z przepisami tego rozporządzenia i do wysokości wynikającej z rozporządzenia. Zgodnie z przepisami rozporządzenia o podróżach słuzbowych, osobie będącej w podróży przysługują:

  • diety oraz zwrot następujących kosztów:
  • przejazdów,
  • dojazdów środkami komunikacji miejscowej,
  • noclegów,
  • innych niezbędnych udokumentowanych wydatków odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.

Zatem z omawianego zwolnienia z PIT mogą skorzystać wyłącznie wymienione wydatki związane z odbyciem podróży przez lekarza w celu wzięcia udziału w wydarzeniu naukowym. Ewentualnie zastanowić się można, jakie wydatki związane z udziałem w wydarzeniu naukowym można zaklasyfikować jako wskazane w przepisie „inne niezbędne udokumentowane wydatki”. Władze skarbowe przyjmują w tej kwestii wykładnię zawężającą i twierdzą, że przez „inne niezbędne wydatki” należy rozumieć wyłącznie wydatki związane bezpośrednio z odbywaniem podróży, a nie wydatki związane z realizacją celu podróży. Dlatego też, zdaniem władz skarbowych, wpisowe na wydarzenie naukowe czy opłata rejestracyjna nie stanowi przewidzianych w rozporządzeniu o podróżach służbowych „innych niezbędnych udokumentowanych wydatków” korzystających ze zwolnienia z PIT. W opinii Ministra Finansów, do wydatków zwolnionych z PIT można zaliczyć wyłącznie wydatki związane stricte z podróżowaniem, tj. z przemieszczaniem się (tak np. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 lipca 2015 r., znak IPPB4/4511-701/15-2/JK3).

Przyjmując restrykcyjne podejście Ministra Finansów, pokrywane przez firmę wydatki, które nie są bezpośrednio związane z odbywaniem podróży, takie jak np. opłata rejestracyjna lub wpisowe na wydarzenie naukowe, nie mogą korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT. Co więcej, z tego zwolnienia nie korzystają te wydatki, które co prawda są związane bezpośrednio z odbyciem podróży (np. diety), ale przekraczają limity wynikające z rozporządzenia o podróżach służbowych.

Należy zatem rozważyć, czy do takich wydatków może być zastosowane jakieś inne zwolnienie przewidziane ustawą o PIT. Ponieważ zagadnienie dotyczy firm z branży farmaceutycznej, dla których sponsorowanie lekarzom udziału w wydarzeniach naukowych stanowi działalność o charakterze reklamowym, można przykładowo rozważyć zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy o PIT dotyczącego nieodpłatnych świadczeń o wartości do 200 zł, związanych z promocją lub reklamą świadczeniodawcy. Analiza możliwości zastosowania tego zwolnienia została przedstawiona w drugiej części artykułu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *