Zwrot przysługuje podatnikowi, który dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej tych wyrobów akcyzowych, lub podmiotowi, który nabył te wyroby akcyzowe od podatnika i dokonał ich dostawy wewnątrzwspólnotowej. Zwrot akcyzy jest dokonywany na pisemny wniosek złożony do właściwego naczelnika urzędu celnego wraz z dokumentami potwierdzającymi zapłatę akcyzy na terytorium kraju. Przy czym, zwrot akcyzy powinien nastąpić w terminie określonym w przepisach akcyzowych (obecnie jest to 30 dni od dnia złożenia wniosku o zwrot akcyzy i dokumentów, z których wynika zapłata akcyzy na terytorium kraju).
Przepisy dotyczące zwrotu akcyzy są nieprecyzyjne i w praktyce często powstają spory z organami celnymi dotyczące zasadności zwrotu akcyzy. Spory te nierzadko są rozstrzygane przez sądy administracyjne, co w efekcie, prowadzi do znacznego wydłużenia terminu zwrotu akcyzy. Przy czym, w ostatnich latach organy celne odmawiały wypłaty odsetek od zwrotu akcyzy dokonywanego po upływie określonego w przepisach terminu.
Oprocentowanie zwrotów akcyzy było w ostatnich latach przedmiotem wielu sporów z organami celnymi. Organy celne stały na stanowisku, że zwrot akcyzy nie podlega oprocentowaniu gdyż nie ma w tej sytuacji zastosowania art. 78 Ordynacji podatkowej regulujący oprocentowanie nadpłat. Ponadto, organy celne zwracały uwagę, że art. 76b Ordynacji podatkowej zawierający odesłania do odpowiedniego stosowania do zwrotu podatków przepisów o nadpłacie nie zawierał odesłania do art. 78 Ordynacji podatkowej, który określa zasady oprocentowania nadpłat. Stąd organy celne twierdziły, że podatnikom uzyskującym zwrot akcyzy nie przysługuje oprocentowanie kwoty zwrotu.
Podobne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2011 r. (sygn. I GSK 708/10). W orzeczeniu NSA stwierdził, że Ordynacja podatkowa wprowadza nadpłatę oraz zwrot podatku jako dwie odrębne instytucje, które mają zastosowanie w określonych przez prawo stanach faktycznych i które wyróżniają określone cechy szczególne. NSA wskazał, że uchybienie określonemu w przepisach akcyzowych terminowi zwrotu akcyzy nie powoduje, że zwrot podatku staje się nadpłatą jako świadczenie nienależne i w związku z tym od tej kwoty nie przysługują odsetki. Zgodnie bowiem z Ordynacją podatkową, nadpłaty podlegają oprocentowaniu wyłącznie w ściśle określonych przypadkach (określonych w art. 78 Ordynacji podatkowej). NSA wskazał, że należy mieć na uwadze, że oprocentowanie nadpłaty nie jest ogólnym uprawnieniem podatnika do rekompensaty za niezgodne z prawem przetrzymanie pieniędzy podatnika lecz przewidzianą z mocy samego prawa i w przypadkach wskazanych w przepisie „specyficzną formą wynagrodzenia podatnika”.
NSA odwołał się również do brzmienia ustawy o akcyzie, która w przeciwieństwie do ustawy o podatku od towarów i usług do końca 2012 r. nie zawierała przepisu, który tworzyłby podstawę prawną oprocentowania zwrotu podatku.
W związku z powyższym, NSA uznał, że podatnikowi nie przysługują odsetki od kwoty zwrotu akcyzy dokonywanego przez organ celny po upływie określonego w przepisach akcyzowych terminu.
Sytuacja w zakresie oprocentowania zwrotu akcyzy zmieniła się zasadniczo od 1 stycznia 2013 r. Od tej daty weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce. Mocą tej ustawy, do art. 82 ustawy o akcyzie został dodany ustęp 6a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niedokonania przez właściwego naczelnika urzędu celnego zwrotu akcyzy w terminach określonych w przepisach akcyzowych, zwrot ten traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.
Zatem zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów, podatnikom przysługuje oprocentowanie kwoty zwrotu podatku akcyzowego. Istotny z punktu widzenia podatników jest także fakt, że zgodnie z art. 26 ustawy zmieniającej, zwrot akcyzy niedokonany przed dniem wejścia w życie tej ustawy następuje wraz z odsetkami. Oznacza to, że organy celne mają obowiązek wypłaty odsetek w odniesieniu do wszystkich zwrotów dokonanych od dnia 1 stycznia 2013 r.
