Do najczęściej spotykanych form znaku towarowego zalicza się: wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy (art. 120 ust. 2 ww. ustawy). Z art. 121 ww. ustawy wynika, że na znak towarowy może być udzielone prawo ochronne, które zgodnie z prawem bilansowym stanowi wartość niematerialną i prawną po spełnieniu określonych warunków. Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym (art. 153 ust. 1 i 2 ww. ustawy).
W dobie kryzysu gospodarczego kwestia znaku towarowego i jego wyceny jest szczególnie istotna, zwłaszcza kiedy wiele firm bankrutuje a ich znane marki są przejmowane przez inne firmy. Podmioty gospodarcze dążą do tego by być rozpoznawalne na rynku. Służy temu właśnie znak towarowy, który ma kojarzyć się klientom z marką i jej jakością. Znany na rynku i dobrze kojarzący się znak towarowy to majątek, którego wartość często jest trudna do oszacowania. Aby znak towarowy mógł być zaliczony do wartości niematerialnych i prawnych w księgach rachunkowych posiadającego, niezbędne jest spełnienie określonych warunków zarówno w świetle prawa bilansowego, jak i podatkowego. Zgodnie z art.3 ust.1 pkt 14 ustawy o rachunkowości (tj. Dz.U. z 2009 nr 152 poz. 1223) konieczne jest spełnienie następujących warunków:
- musi być nabyty przez jednostkę,
- nadawać się do gospodarczego wykorzystania, a jego przewidywany okres ekonomicznej użyteczności musi być dłuższy niż rok,
- oraz musi być przeznaczony na potrzeby jednostki.
Z powyższego wynika, iż tylko zakupione znaki towarowe mogą stanowić element wartości niematerialnych i prawnych w księgach posiadającego. Oznacza to, że spółki nie mogą ewidencjonować wytworzonych przez siebie znaków towarowych. Mogą to uczynić natomiast, jeżeli zostanie on nabyty przykładowo od likwidowanej Spółki. Wówczas konieczna jest odpowiednia wycena księgowa, według ceny nabycia, która zgodnie z art. 28 ust. 2 i 8 ustawy o rachunkowości oznacza cenę zakupu (bez podatku VAT i podatku akcyzowego) powiększoną o koszty bezpośrednio związane z nabyciem. Cena nabycia znaku towarowego obejmuje ponadto ogół kosztów poniesionych w związku z nabyciem tego prawa, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym m.in. koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane z nimi różnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu (art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości). Od tak wyliczonej wartości początkowej dokonuje się odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych według ogólnych zasad określonych w art. 33 ustawy o rachunkowości.
zobacz również:
