Interpretacje podatkowe po nowelizacji przepisów

Celem podpisanej przez Prezydenta nowelizacji ustaw o PIT, CIT, Ordynacji podatkowej i niektórych innych ustaw jest m.in. ograniczenie możliwości uzyskania interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów dotyczących zapobiegania unikaniu opodatkowania.

Od początku przyszłego roku podatnicy nie będą mogli wnioskować o wydanie interpretacji przepisów, mających na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania, które odnoszą się do nadużycia przepisów prawa podatkowego, prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej lub podejmowania działań w sposób sztuczny lub bez uzasadnienia ekonomicznego.

Zakres nowej regulacji jest szeroki, a nowelizacja jako przykładowe przepisy objęte powyższym zakazem wymienia chociażby zawartą w Ordynacji podatkowej klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania oraz małe klauzule przeciwko unikaniu opodatkowania, wynikające z poszczególnych ustaw podatkowych. Nie będzie można również zapytać o przepisy dotyczące środków ograniczających umowne korzyści. Pod tym nowo wprowadzonym pojęciem kryją się postanowienia zawartych przez Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej. Chodzi więc głównie o sytuację nadużywania tego rodzaju umów.

 

Wygaśnięcie wydanych interpretacji

Nowe przepisy w zakresie interpretacji indywidualnych wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Pewien – bardzo istotny – wyjątek w tym zakresie został jednak przewidziany dla regulacji dotyczących wygaśnięcia interpretacji już wydanych.

Interpretacje indywidualne wydane w zakresie przepisów prawa podatkowego, które na mocy nowych przepisów nie będą mogły być przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną, wygasną bowiem po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.

Ustawodawca uznał za zasadne, aby dotychczas wydane interpretacje spełniające przesłanki wynikające z nowych przepisów (rozszerzających zakres przypadków, w których nie będzie mogła być wydana interpretacja indywidualna) zniknęły z obrotu prawnego. Na poparcie tej śmiałej tezy wskazuje się, iż z perspektywy zasady równości niedopuszczalne jest, aby podmioty, które wystąpiły o takie interpretacje wcześniej, mogły w dalszym ciągu korzystać z ich ochrony.

Niejako na otarcie łez, nowelizacja wprowadza fikcję prawną, że po upływie trzymiesięcznego vacatio legis stwierdza się wygaśnięcie tego rodzaju interpretacji. Oznacza to m.in., że nie będą one uznane za nieważne od dnia ich wydania, a zastosowanie się do takich interpretacji przed stwierdzeniem ich wygaśnięcia nie może szkodzić wnioskodawcy. Przepis przejściowy respektuje więc zasadę dotyczącą ochrony, która wynika z otrzymanej wcześniej interpretacji indywidualnej, podlegającej jednak wygaszeniu z mocy prawa. Podatnicy posiadający takie interpretacje będą mogli w ograniczonym zakresie korzystać z wynikających z nich gwarancji. Zdaniem projektodawców pozwala to na osiągnięcie efektu w postaci uczciwej konkurencji, jednak bez przewagi optymalizacyjnej. Konstrukcja ta budzi jednak wątpliwości z punktu widzenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz poszanowania praw nabytych.

Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 23 listopada 2018 r., zatem od 24 lutego 2019 r. podatnicy nie będą już w pełni korzystali z ochrony, którą gwarantowały im dotychczas wydane interpretacje indywidualne w tej materii.

 

Nowe uprawnienie także dla Szefa KAS

Szef Krajowej Administracji Skarbowej będzie mógł z urzędu uchylić już wydaną interpretację indywidualną z uwagi na wystąpienie przesłanek, które pozwalają Dyrektorowi KIS odmówić jej wydania. Ustawodawca chce w ten sposób dodatkowo uszczelnić system wydawania interpretacji i zabezpieczyć się na wypadek sytuacji, w której organ interpretacyjny nie dostrzeże wystarczająco wcześnie nowego schematu unikania opodatkowania czy też nie połączy kilku wniosków składających się na jeden stan faktyczny prowadzący do nadużycia prawa. Rozwiązanie takie prowadzi do dalszej erozji i tak już mocno nadszarpniętego z punktu widzenia bezpieczeństwa podatnika systemu wydawania interpretacji indywidualnych. Nasuwa się również pytanie, czy nie zostaje w ten sposób wypaczona główna idea tej instytucji – ochrona wnioskodawcy, który zastosował się do treści interpretacji.

 

Autor: Wojciech Jasiński, konsultant podatkowy ATA Tax Sp. z o.o.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *