Stan faktyczny oraz stanowisko WSA
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik wskazał, że rozważa wprowadzenie poczty elektronicznej jako formy komunikacji z kontrahentami w zakresie przesyłania faktur VAT. Faktury dokumentujące sprzedaż będą wystawiane w informatycznym systemie księgowym w postaci pliku elektronicznego, zabezpieczonego przed edycją. Plik przedstawiający obraz faktury będzie przesyłany za pośrednictwem poczty elektronicznej do kontrahenta. Po odebraniu takiego pliku kontrahent będzie mógł wydrukować zawartość tego pliku i wydrukowaną fakturę załączyć do prowadzonej dokumentacji. Podatnik zapytał, czy przesłanie faktury za pośrednictwem poczty elektronicznej po jej zakodowaniu w pliku elektronicznym będzie zgodne z przepisami podatkowymi, tym z przepisami regulującymi zasady wystawiania faktur VAT oraz czy faktury takie będą dawały prawo do odliczenia podatku naliczonego. W ocenie podatnika wystawienie faktury w informatycznym systemie księgowym, zakodowanie jej w formie pliku elektronicznego i przesłanie kontrahentowi za pośrednictwem poczty elektronicznej w celu wydrukowania tej faktury przez kontrahenta i załączenia przez niego do prowadzonej dokumentacji należy uznać za dopuszczalne. Ponadto, do faktur takich nie znajdują zastosowania wymogi określone w rozporządzeniu w sprawie faktur elektronicznych.¹

Minister Finansów uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Podkreślił, że udostępnienie nabywcy faktury poprzez pocztę elektroniczną, choć można uznać za formę wystawienia faktury, to nie można tego jednak uznać za wystawienie faktury w formie papierowej. Udostępniając fakturę poprzez pocztę elektroniczną strona dokonuje elektronicznego przekazu treści tego dokumentu zapisanej w języku informatycznym. W konsekwencji faktury takie muszą spełniać wymogi określone w rozporządzeniu w sprawie faktur elektronicznych. Zdaniem Ministra otrzymanie faktury poprzez systemy elektroniczne, bez stosowania przepisów regulujących tę materię, powoduje, że wystawione faktury nie są uznane za dokumenty wprowadzone do obrotu prawnego, a przez to nie dają one prawa do odliczenia podatku naliczonego.

WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Wyjaśnił, że z przepisów u.p.t.u.² nie wynika wprost, że faktury powinny być wystawiane w formie papierowej. Dopuszczalne jest zatem wystawianie i przesyłanie faktur w formie elektronicznej kontrahentowi, który po ich otrzymaniu faktury takie wydrukuje i będzie przechowywał w papierowej formie. W ocenie WSA taki sposób postępowania jest zgodny z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE i nie wymaga stosowania bezpiecznego podpisu elektronicznego.

Teza
Z uzasadnienia omawianego wyroku wyprowadzić można następującą tezę:
„Za dopuszczalne należy uznać wystawianie i przesyłanie faktur w formie elektronicznej w sytuacji, gdy są one następnie drukowane i przechowywane w formie papierowej przez kontrahenta, przy czym taki sposób postępowania nie wymaga bezwzględnie stosowania bezpiecznego podpisu elektronicznego.”

Komentarz
Wystawianie oraz przesyłanie faktur drogą elektroniczną nie budzi już obecnie aż tylu wątpliwości interpretacyjnych, co w okresie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych z 2005 roku. Wcześniejsze przepisy, idąc za brzmieniem odpowiednich regulacji prawa wspólnotowego przewidywały bowiem wyłącznie dwa sposoby zagwarantowania integralności i autentyczności pochodzenia faktury elektronicznej, tj. za pomocą bezpiecznego podpisu elektronicznej bądź też elektronicznej wymiany danych (EDI). To ograniczenie powodowało, że faktury elektroniczne nie były aż tak atrakcyjną formą dokumentowania transakcji gospodarczych. Niedogodności w tym zakresie podatnicy próbowali obchodzić m.in. poprzez wprowadzenie schematów opisanych w prezentowanym wyroku, tj. wystawienie i przesłanie faktury w formie elektronicznej a następne jej wydrukowanie i przechowywanie w formie papierowej przez kontrahenta. Taki sposób postępowania został usankcjonowany przez sądy administracyjne, które opowiedziały się za brakiem obowiązku zabezpieczenia tego typu faktur bezpiecznym podpisem elektronicznym lub systemem elektronicznej wymiany danych (tak np. NSA w wyroku z dnia 20 maja 2010 roku, sygn. akt I FSK 1444/09).

Obecnie sytuacja uległa zmianie. Na wzór przepisów wspólnotowych również i przepisy obowiązującego rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych nie ograniczają już sposobów gwarantowania integralności i autentyczności faktur elektronicznych wyłącznie bezpiecznym podpisem elektronicznym lub systemem elektronicznej wymiany danych (EDI). Dopuszczają one stosowanie także innych systemów informatycznych zapewniających integralność i autentyczność faktur, które są akceptowane przez organy skarbowe (zob. np. interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2011 roku nr IPPP1/443-473/11-2/AS). Taki stan rzeczy – biorąc pod uwagę obecny poziom dostępnych na rynku rozwiązań informatycznych – powoduje z kolei, że wprowadzenie elektronicznego systemu fakturowania jest o wiele łatwiejsze. Korzyści płynące z takich rozwiązań (m.in. zmniejszenie kosztów działalności) czynią tego typu rozwiązania niezwykle atrakcyjne dla większości przedsiębiorców.

1) Obecnie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2010 roku w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 249, poz. 1661)
2) Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)