We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik wskazał, że w ramach swojej działalności ustala różnice kursowe na podstawie art. 15a u.p.d.o.p.1 W sytuacjach, dla których przepisy podatkowe nakazują stosowanie kursu faktycznego do wyceny operacji wyrażonych w walutach obcych, podatnik za kurs faktyczny w tym dniu przyjmuje kurs średni NPB z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień, chyba, że możliwym jest uwzględnienie faktycznie stosowanego kursu waluty w danym dniu np. z umowy z bankiem o zakup waluty. Podatnik zamierza wypłacić dywidendę wspólnikom, przy czym dla jednego z nich wypłata dywidendy nastąpi w euro. Zapłata nastąpi z wykorzystaniem środków zgromadzonych na rachunku walutowym podatnika prowadzonym przez bank, który ogłasza kursy kupna i sprzedaży walut. Podatnik zapytał, czy w związku z wypłatą wspólnikowi dywidendy w walucie obcej w kwocie stanowiącej równowartość kwoty dywidendy w polskich złotych, powstają po jego stronie różnice kursowe. W ocenie podatnika w związku z płatnością dywidendy nie powstaną u niego różnice kursowe w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p.
Minister Finansów uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, przy czym uczynił tak z uwagi na stwierdzenia podatnika odnośnie stosowanego przez niego kursu walut (tj. średniego kursu NBP). Wskazał, że podatkowe rozliczenie różnic kursowych powinno być dokonywane według faktycznie zastosowanego kursu walutowego, tj. kursu kupna lub kursu sprzedaży waluty ogłaszanego przez bank, z którego usług podatnik korzysta, bądź kursu wynikającego z umowy z bankiem – w przypadku zakupu waluty na podstawie takiej umowy. Zdaniem organu kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego przyjmuje się do rozliczenia różnic kursowych wyłącznie wówczas, gdy nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu. Kurs faktycznie zastosowany to taki, po jakim dokonuje się wyceny w danym dniu transakcji walutowej (przeliczenia waluty obcej). Kursem tym będzie zatem kurs kupna bądź kurs sprzedaży banku prowadzącego rachunek walutowy, z usług którego korzysta podatnik. Natomiast w przypadku zakupu przez podatnika waluty obcej, gdy kurs określony jest w umowie z Bankiem – kursem faktycznie zastosowanym będzie kurs określony w tej umowie.
WSA w Poznaniu podzielił stanowisko Ministra Finansów. W ocenie Sądu wykładnia art. 15a u.p.d.o.p. prowadzi do wniosku, iż do określenia wartości podatkowych różnic kursowych należy przyjmować kurs faktycznie zastosowany z odpowiednich dni. Dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, przyjmuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. Faktyczny kurs waluty, stosowany przez podatnika do wyceny walut obcych jest to natomiast kurs ogłaszany przez bank, w którym podatnik posiada swój rachunek walutowy. Kurs faktycznie zastosowany to taki, po jakim dokonuje się wyceny w danym dniu transakcji walutowej (przeliczenia waluty obcej).
Teza
Na podstawie uzasadnienia omawianego orzeczenia można sformułować następującą tezę:
„Ustalenie różnic kursowych na podstawie art. 15a u.p.d.o.p. odbywa się w pierwszej kolejności z zastosowaniem faktycznego kursu waluty z dnia dokonania transakcji. Kursem tym jest natomiast kurs ogłaszany przez bank, w którym podatnik posiada swój rachunek walutowy.”
Komentarz
Prezentowany wyrok wpisuje się w linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą przy ustalaniu różnic kursowych związanych z transakcjami na rachunku walutowym podatnik powinien przede wszystkim stosować faktycznie zastosowany kurs waluty ogłaszany przez bank, w którym posiada rachunek walutowy. Dopiero wówczas, gdy ustalenie takiego kursu nie jest możliwe zastosowanie znajdzie średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji. Taka interpretacja art. 15a u.p.d.o.p. została sformułowana m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 roku, sygn. akt I SA/Gd 914/09 oraz WSA w Gliwicach z dnia 25 maja 2009 roku, sygn. akt I SA/Gl 1030/08.
Pojawiają się jednakże stanowiska odmienne. W wyroku z dnia 4 grudnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 1190/09 WSA w Warszawie uznał, że faktycznie zastosowany kurs waluty z określonego dnia to taki kurs, który rzeczywiście został użyty, którym się posłużono, wykorzystując go w danej operacji finansowej. W przypadku transakcji dokonywanych na rachunku walutowym nie dochodzi natomiast do faktycznej wymiany waluty i zastosowania kursy wymiany z danego dnia. Trudno więc w takiej sytuacji mówić o kursie „faktycznie zastosowanym”. W takiej sytuacji WSA w Warszawie opowiedział się za przyjęciem do ustalenia różnic kursowych średniego kursu NBP, zgodnie z art. 15a ust. 4 u.p.d.o.p.
Powyższe stanowisko WSA w Warszawie jest zbieżne z poglądem Ministra Finansów wyrażonym w odpowiedzi na interpelację poselską z dnia 13 sierpnia 2009 roku nr 10877, w której wskazano, iż wyceny środków zgromadzonych na rachunku walutowym nie należy wiązać z kursem kupna – sprzedaży banku prowadzącego rachunek walutowy jednostki, a z kursem średnim NBP.
W aktualnych stanowiskach organów podatkowych dominuje pogląd zaprezentowany w omawianym wyroku WSA w Poznaniu. Konieczność ustalania faktycznego kursu waluty na podstawie kursy ogłaszanego przez bank prowadzący rachunek walutowy podatnika Minister Finansów potwierdził m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 4 października 2010 roku nr IBPBI/2/423-886/10/CzP oraz z dnia 1 lipca 2010 roku nr ILPB3/423-327/10-3/GC.
Z uwagi na wskazane rozbieżności w orzecznictwie sądowym, do czasu ostatecznego wyjaśnienia powyższych wątpliwości przez NSA (lub też doprecyzowania przepisów u.p.d.o.p. w tym zakresie), bezpieczniejszym dla podatników podejściem wydaje się być stosowanie kursu walut publikowanego przez bank podatnika. Stosowanie średniego kursu NBP może bowiem wiązać się z ryzykiem zakwestionowania tego sposobu postępowania przez organy podatkowe.
![\"\"](\"/u_files/kreska.jpg\")
