Stan faktyczny oraz stanowisko WSA
Organy podatkowe określiły podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. W wyniku kontroli podatkowej ustaliły, że podatnik, będąc sprzedawcą, dokonywał zwrotu VAT podróżnym, a do sprzedaży z tego tytułu stosował 0% stawkę VAT. Ustalono także, że podatnik nie złożył właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnej informacji o zamiarze dokonywania zwrotu VAT podróżnym, o której mowa w art. 127 ust. 4 pkt 1 u.p.t.u.¹ oraz o miejscu, gdzie podróżny dokonujący zakupu towaru może odebrać podatek (art. 127 ust. 4 pkt 4), a zatem nie spełnił określonego w art. 129 ust. 1 pkt 1 ustawy warunku do zastosowania stawki podatku 0% do dostawy towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnym. W związku z powyższym, wobec stwierdzenia braku uprawnienia podatnika do stosowania 0% stawki podatku, zweryfikowano rozliczenie podatkowe w tym zakresie.

W toku postępowania podatnik argumentował, że art. 129 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., uzależniający zastosowanie 0% stawki VAT do dostawy towarów, w stosunku do której dokonano zwrotu podatku podróżnym, od spełnienia przez podatnika formalności rejestracyjnych jest niezgodny z art. 147 Dyrektywy 2006/112/WE.

WSA w Rzeszowie, po uchyleniu poprzedniego wyroku w sprawie przez NSA, uchylił decyzje organów podatkowych. Stwierdził, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należało ustalić, czy prawidłowe byłoby, gdyby podatnik został pozbawiony możliwości stosowania stawki 0% (zwolnienia podatkowego) z tytułu dostawy towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnemu, z tego tylko powodu, że nie spełnił warunku poinformowania naczelnika urzędu skarbowego na piśmie, że jest uprawnionym sprzedawcą oraz nie poinformował o miejscu, gdzie podróżny, dokonujący u niego zakupu towarów, może odebrać podatek, oraz z kim ma zawarte umowy o zwrot podatku, i nie przedłoży kopii tych umów, gdy nie budzi wątpliwości, że towary te zostały wywiezione ze Wspólnoty. W powyższym kontekście WSA wyjaśnił, że niewypełnienie tych wymogów formalnych nie pozbawi podatnika prawa skorzystania z tego uprawnienia do stosowania 0% stawki podatku. Celem wymogów formalnych jest bowiem udowodnienie przez podatnika, że nastąpiło spełnienie merytorycznych przesłanek eksportu, głównie w zakresie wywozu towarów przez podróżnego poza terytorium Wspólnoty, lecz ich niespełnienie w całości, gdy okoliczność ta zostanie jednak wykazana w sposób bezsporny, nie może uniemożliwiać stosowania tegoż zwolnienia. W niniejszej sprawie nie podważono faktu, że towary nabyte przez podróżnych opuściły obszar Unii Europejskiej. W związku z powyższym skoro podatnik dokonał w stosunku do podróżnego stosownego zwrotu podatku zapłaconego przy nabyciu tych towarów na terytorium kraju, pozbawienie podatnika prawa do stosowania stawki 0% z tego tylko względu, że nie dopełnił on ww. warunków formalno – administracyjnych, poprzedzających w ogóle realizację będących przedmiotem opodatkowania czynności, naruszałoby zasadę neutralności, gdyż powodowałoby obciążenie podatnika podwójną kwotą podatku od tych towarów, których konsumpcja będzie miała miejsce poza terytorium Unii Europejskiej.

Teza
Na podstawie uzasadnienia omawianego orzeczenia można sformułować następującą tezę:
„Pozbawienie podatnika – sprzedawcy wynikającego z art. 129 ust. 1 u.p.t.u. prawa do stosowania stawki 0% podatku, w stosunku do dostawy towarów wywiezionych poza terytorium Unii Europejskiej, od których dokonał on zwrotu podatku podróżnemu, tylko z uwagi na to, że podatnik ten nie spełnił formalnych warunków informacyjnych, o których mowa w art. 127 ust.4 pkt 1 i 4 u.p.t.u., narusza zasadę proporcjonalności, wyrażoną w art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.”

Komentarz
Przepisy u.p.t.u. uzależniają zastosowanie przez sprzedawcę 0% stawki VAT do dostawy towarów, od których dokonano zwrotu podatku podróżnemu, od spełnienia przez takiego sprzedawcę określonych wymogów informacyjnych względem naczelnika urzędu skarbowego. Zależność ta została określona w art. 129 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., a wymogi informacyjne, o którym mowa to poinformowanie naczelnika urzędu skarbowego na piśmie, że jest się sprzedawcą oraz o miejscu, gdzie podróżny dokonujący zakupu towarów może odebrać podatek, oraz z kim zawarte zostały umowy o zwrot podatku (dodatkowo należy przedłożyć kopie tych umów).

Literalne brzmienie przepisów wskazuje, że niespełnienie ww. obowiązków informacyjnych wyklucza możliwość zastosowania 0% stawki VAT do dostaw, od których dokonano zwrotu podatku podróżnemu.

Prezentowany wyrok WSA w Rzeszowie, z korzyścią dla podatników, podważa powyższy wniosek. Zgodnie z poglądem Sądu w przypadku, gdy nie ma wątpliwości co do tego, że towary, w stosunku do których dokonano zwrotu podatku podróżnemu, zostały wywiezione poza terytorium UE, to sprzedawca ma prawo do zastosowania 0% stawki VAT nawet wówczas, gdy nie wypełnił w sposób należyty obowiązków informacyjnych względem organów skarbowych. Pozbawienie go takiego prawa naruszałoby bowiem zasadę neutralności VAT oraz konstytucyjną zasadę proporcjonalności.

1) Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)