Dzieje się tak, mimo że Hongkong stanowi terytorium należące do Chińskiej Republiki Ludowej. Dobrodziejstwo hongkońskiego systemu podatkowego oraz prawnego dostrzegają nie tylko przedsiębiorcy ze Stanów Zjednoczonych, Japonii, czy też Wielkiej Brytanii, lecz również polscy przedsiębiorcy. Zainteresowanie optymalizacją podatkową z wykorzystaniem struktur mających siedzibę w Hongkongu jest coraz większe, a wzrośnie jeszcze bardziej w wyniku ostatnim zmian, które nastąpiły w Polsce w zakresie opodatkowania zagranicznych spółek kontrolowanych (tzw. CFC).

Hongkong jest archipelagiem położonym na krańcu południowo-wschodnich Chin, który obejmuje około 260 przyległych wysp. Trzema najliczniej zamieszkałymi obszarami są: Wyspa Hongkong, półwysep Koulun oraz Nowe Terytoria, które rozciągają się aż do granicy z Chinami. Z dniem 1 lipca 1997 r., po 150 latach funkcjonowania jako kolonia brytyjska, Hongkong powrócił do Chin. Jednakże na okres 50 lat Hongkong uzyskał status Specjalnego Regionu Administracyjnego (SRA) Chińskiej Republiki Ludowej. Zgodnie z obecną umową zawartą pomiędzy Wielką Brytanią a Chinami, dotychczasowy system prawny, społeczny i gospodarczy będzie obowiązywał przez pięćdziesiąt lat. Oczywiście państwo chińskie, czego dowodem są liczne w ostatnim czasie demonstracje w Hongkongu, stara się na różne sposoby ograniczać autonomię polityczną Hongkongu. Na szczęście zakusy dotyczące ograniczania autonomii Hongkongu nie obejmują systemu podatkowego.

Po zjednoczeniu z Chinami Hongkong jest w dalszym ciągu traktowany jako międzynarodowe centrum finansowe oraz stolica usług i biznesu w rejonie azjatyckim. Co godne odnotowania, rynek papierów wartościowych jest siódmym największym rynkiem na świecie.

Z kolei port w Hongkongu przyjmuje więcej kontenerów niż jakikolwiek port na świecie. Dodatkowo, należy podkreślić, iż Hongkong zapewnia wysoki poziom tajemnicy bankowej oraz nie stosuje automatycznej wymiany informacji podatkowych z Unią Europejską, co do oszczędności zgromadzonych w Hongkongu przez obywateli Unii Europejskiej.

Jednocześnie, lokalna administracja nie nakłada żadnych restrykcji na obrót dewizowy, co pozwala na swobodny odbiór i przelew kapitału. Prowadzenie działalności gospodarczej jest oparte na brytyjskim systemie prawa tzw. common law. Stąd formy prowadzenia działalności gospodarczej są niemalże identyczne do tych spotykanych w Wielkiej Brytanii. Najważniejsze są jednak istniejące w Hongkongu zasady związane z rozpoczęciem działalności gospodarczej. Otóż, przedsiębiorca (bez znaczenia jest miejsce siedziby) prowadzący działalność na terenie Hongkongu powinien ją zarejestrować w ciągu miesiąca od  rozpoczęcia działalności. W Polsce rzecz to nie do pomyślenia, gdyż działalność musi być zarejestrowana przed jej rozpoczęciem.

Zasady rejestracji działalności gospodarczej na terenie Hongkongu

Rejestracja firmy z siedzibą na terenie Hongkongu może być dokonana za pomocą Internetu lub w formie papierowej. Przy czym wszelkie formalności związane z zakładaniem działalności są ograniczone do niezbędnego minimum.
Najpopularniejszą formą działalności gospodarczej jest Hongkong Private Limited Company, odpowiadająca spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Istnieje również publiczna spółka akcyjna z ograniczoną odpowiedzialnością (Public Limited Company). Co ciekawe, prawo hongkońskie nie wymaga wniesienia kapitału zakładowego w jakiejkolwiek minimalnej wysokości. Założenie działalności w Hongkongu nie powinno trwać dłużej niż tydzień czasu.
Z kolei wymagane w procesie rejestracji działalności dokumenty mogą być sporządzone w języku chińskim lub angielskim. Natomiast podmioty zagraniczne mogą otwierać w Hongkongu przedstawicielstwa, oddziały, czy tez funkcjonować poprzez założone na terenie Hongkongu spółki. W świetle prawa hongkońskiego wszystkie te podmioty traktowane są w sposób identyczny jak firmy zakładane przez rezydentów Hongkongu. Przepisy nie przewidują również ograniczeń w kwestii struktury własności, wymiany walut, transferów pieniężnych ani innych regulacji ograniczających działalność gospodarczą.

Rejestrację działalności gospodarczej w Hongkongu należy rozpocząć od złożenia wniosku o wpis do Rejestru Firm, po uprzednim sprawdzeniu oryginalności proponowanej nazwy firmy w internetowej wyszukiwarce, na stronie www.icris.cr.gov.hk/csci.
W przypadku złożenia wniosku o wpis w formie papierowej dokumenty należy złożyć u kierownika Rejestru Spółek, pod adresem: Companies Registry 14/F, Queensway Government Offices 66 Queensway; Central; Hong Kong Tel: (852) 2234 9933. Wpis może być również dokonany przez internet na stronie www.eregistry.gov.hk.

Kolejnym krokiem w rejestracji działalności gospodarczej na terenie Hongkongu jest uzyskanie tzw. Świadectwo Rejestracji (ang. Business Registration Certificate). Wskazane Świadectwo Rejestracji można uzyskać łącznie z dokonaniem wpisu w Rejestrze Spółek lub w Biurzez Rejestracji Działalności Gospodarczej (ang. Business Registration Office), funkcjonującym pod adresem: 4/F; Revenue Tower, 5 Gloucester Road; Wanchai; Hong Kong Tel: (852) 187 8088 www.info.gov.hk/ird/eng/tax/bre.htm
Ostatnim etapem rejestracji działalności gospodarczej w Hongkongu jest otworzenie firmowego rachunku bankowego. Firmowy rachunek bankowy może być jednak założony dopiero po uzyskaniu wpisu w Rejestrze Spółek oraz uzyskaniu Świadectwa Rejestracji.

[page_break]
Prosty i przyjazny system podatkowy

System podatkowy obowiązujący w Hongkongu należy do jednych z najbardziej przejrzystych i najprostszych na świecie.
Po pierwsze, w Hongkongu nie istnieją spotykane w większości państwa na świecie podatki w postaci VAT, czy też podatku obrotowego. Dodatkowo w Hongkongu nie istnieje podatek od dochodów kapitałowych, od dochodu z odsetek, zysku z zakupów, dywidend, a także podatek spadkowy. Hongkońskiemu systemowi podatkowy nie są znane również pojęcia składek na ubezpieczenie społeczne, jak również płacy bezpośrednich obowiązujące na gruncie hongkońskiego prawa są jednymi z najniższych w krajach rozwiniętych gospodarczo. Bowiem stawka podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) w Hongkongu wynosi zaledwie 16,5 %. Stawka podatku dochodowego od osób fizycznych jest liniowa i wynosi 15 %. Natomiast podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi w zależności od wysokości dochodów 2 %, 7 %, 12 % i 17 %.

Po trzecie, przewidziano cały szereg ulg oraz zwolnień od opodatkowania. Do najczęściej stosowanych należy zaliczyć ulgi (zwolnienia) związane z: posiadaniem dzieci lub innych bliskich osób na utrzymaniu, przebywanie w związku małżeńskim, ponoszeniem kosztów edukacji, ponoszeniem kosztów opieki nad osobami starszymi, spłacaniem kredytu mieszkaniowego.
Po czwarte, opodatkowaniu na terenie Hongkongu podlegają jedynie dochody osiągnięte na terenie Hongkongu. Tym samym, zarówno spółki, jak również osoby fizyczne będące rezydentami Hongkongu nie opodatkowują dochodów uzyskiwanych poza tym terenem.

Hongkong w celu uregulowania sytuacji prawno-podatkowej swoich rezydentów podatkowych zawarł około 30 umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (przykładowo: z Austrią, Belgią, Czechami, Chinami, Francją, Hiszpanią, Holandią, Irlandią, Luksemburgiem, Maltą, Szwajcarią, Węgrami, Wielką Brytanią). Polska natomiast nie zawarła z Hongkongiem stosownej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co oznacza opodatkowanie dochodów osiąganych na terenie Polski przez rezydentów hongkońskich z tytułów wymienionych w przepisach ustawy o CIT oraz ustawy o PIT podatkiem u źródła w wysokości 20%. Co więcej, Hongkong został wymieniony w rozporządzeniu wydanym przez Ministra Finansów jako kraj stosujący szkodliwą konkurencję podatkową, co oznacza od 1 stycznia 2015 r. nie tylko dodatkowe obowiązki związane z dokumentacją cen transferowych, ale również zastosowanie przepisów odnośnie opodatkowania zagranicznych spółek kontrolowanych.

Inne zalety rozliczania podatków w Hongkongu

Oprócz wyżej wskazanych zalet rozliczania podatków na terenie Hongkongu do kolejnych należy z pewnością zaliczyć możliwość rozliczenia straty podatkowej bez żadnego limitu czasowego, który dla porównania wynosi maksymalnie 5 lat, a minimalnie wynosi 2 lata.

W Hongkongu nie zostały wprowadzone przepisy o niedostatecznej kapitalizacji. Zatem odsetki (prowizje) od pożyczek płacone przez hongkońskie spółki na rzecz swoich udziałowców są co do zasady w całości kosztem uzyskania przychodów, niezależnie od stopnia zadłużenia spółki. Odsetki wypłacane przez spółkę zlokalizowaną w Hongkongu zagranicznemu podmiotowi nie podlegają podatkowi u źródła. Ograniczenia w rozliczaniu odsetek dotyczą przypadku odsetek od pożyczek zaciągniętych na sfinansowanie nabycia udziałów/akcji w celach inwestycyjnych.

Trzeba jednak pamiętać, że należności licencyjne wypłacane przez podmiot hongkoński na rzecz nierezydenta podatkowego będą podlegać podatkowi u źródła w sytuacji, gdy płatność nastąpi w związku z używaniem wartości niematerialnych w Hongkongu.

Na terenie Hongkongu nie obowiązują regulacje, które weszły w życie w Polsce od dnia 1 stycznia 2015 r., czyli dotyczące opodatkowania zagranicznych spółek kontrolowanych (tzw. CFC). Jednakże przepisy hongkońskie przewidują klauzulę obejścia prawa podatkowego, zgodnie z którą transakcje postrzegane jako zawierane wyłącznie w celu skorzystania z korzystnych zasad opodatkowania, mogą zostać pominięte bądź zmodyfikowane dla celów podatkowych przez hongkońskie władze podatkowe.
Jak już wcześniej wspomniano, do największych zalet hongkońskiego systemu podatkowego należy zaliczyć brak opodatkowania dywidend. Zatem zarówno dywidendy wypłacane przez rezydenta hongkońskiego, jak również te, które są uzyskiwane przez spółkę mającą siedzibę w Hongkongu, są zwolnione z opodatkowania w Hongkongu. Tym samym w przypadku spółki holdingowej zlokalizowanej w Hongkongu może dojść do sytuacji, w której dywidenda nie jest w ogóle opodatkowana. Jednakże w tym celu konieczne jest, aby wypłacający dywidendę posiadał siedzibę w kraju, z którym Hongkong zawarł umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, na mocy której dywidendy opodatkowane są w kraju rezydencji podatkowej otrzymującego dywidendę.

Natomiast w przypadku dywidend wypłacanych przez polską spółkę na rzecz podmiotów z siedzibą w Hongkongu lub też odwrotnie konieczne będzie pobranie podatku w wysokości 19%.

Podsumowanie

Odpowiadając na pytanie postawione w tytule niniejszej publikacji można dojść do wniosku, że Hongkongowi bliżej do stolicy światowych finansów niż raju podatkowego. W ten sposób Hongkong jest również postrzegany przez wiele państw Unii Europejskiej.
Natomiast w Polsce w dalszym ciągu Hongkong jest traktowany przez Ministerstwo Finansów jako terytorium stosujące szkodliwą konkurencję podatkową. Co z pewnością zniechęca polskich przedsiębiorców do zakładania działalności gospodarczej na tym terytorium.