Osiągnięciu takiego efektu służyć może umowa powierniczego nabycia praw udziałowych.
Istota umowy
Umowa powiernictwa fiducjarnego, o której tutaj mowa, jest umową nienazwana co oznacza, że nie posiada ona normatywnej regulacji w kodeksie cywilnym, jednak wykazuje ona znaczne podobieństwo do umowy zlecenia. Stronami umowy powierniczej są powiernik oraz powierzający, Powiernik zobowiązuje się wobec powierzającego do nabycia akcji na własnym imieniu lecz na rzecz powierzającego najczęściej w zamian za wynagrodzenie.
Umowa powiernictwa fiducjarnego, o której tutaj mowa, jest umową nienazwana co oznacza, że nie posiada ona normatywnej regulacji w kodeksie cywilnym, jednak wykazuje ona znaczne podobieństwo do umowy zlecenia. Stronami umowy powierniczej są powiernik oraz powierzający, Powiernik zobowiązuje się wobec powierzającego do nabycia akcji na własnym imieniu lecz na rzecz powierzającego najczęściej w zamian za wynagrodzenie.
W efekcie właścicielem akcji staje się powiernik i on widnieje w księdze akcyjnej lub udziałowej jak również w sądzie rejestrowym (w przypadku udziałów) oraz jest podmiotem formalnie legitymowanym na zewnątrz (wobec innych udziałowców, organów administracji publicznej oraz władz państwowych) jako uprawniony z akcji.
Umowa powiernicza (zlecenia nabycia udziałów bądź akcji) określa relacje wewnętrzna powiernika i powierzającego w sferze obligacyjnej. W jej wykonaniu powiernik na podstawie odrębnej umowy nabywa prawa udziałowe od nabywcy na rachunek powiernika i wykonuje prawa z nich przysługujące w sposób ustalony w umowie powierniczej. Umowa powiernicza zawsze powinna poprzedzać umowę, na podstawie której dochodzi do nabycia praw udziałowych.
Wykonywanie praw udziałowych
Umowa powiernicza, wiąże się ze szczególnym stosunkiem zaufania jakim powierzający obdarza powiernika. Aby przeciwdziałać nadużyciu tego stosunku zaufania w umowie takiej powinno zostać dokładnie sprecyzowane prawo powierzającego do wydawania wiążących poleceń powiernikowi, np. w zakresie prawa głosu. Zobowiązanie to może być wzmocnione poprzez udzielenie powierzającemu pełnomocnictwa do wykonywania prawa głosu na zgromadzeniu wspólników.
Obowiązek przeniesienia praw udziałowych na powierzającego
Umowa powiernicza powinna ustanawiać obowiązek przeniesienia przez powiernika praw udziałowych na powierzającego zgodnie z dyspozycją powierzającego. Takie postanowienie może zawierać również warunki lub termin, w którym powiernik będzie mógł żądać przeniesienia własności akcji lub udziałów na siebie. Powierzający może zabezpieczyć wykonanie powyższego zobowiązania poprzez np. wykorzystanie opcji nabycia w postaci oferty nabycia wystawionej przez powiernika lub umowy przedwstępnej.
Zakaz rozporządzania oraz obciążania praw udziałowych przez powiernika
Umowa powiernicza powinna również regulować możliwość rozporządzania przez powiernika prawami udziałowymi, niezależnie od postanowień umowy spółki lub statutu. W tym celu wykorzystana może być instytucja złożenia odcinków zbiorowych akcji do depozytu lub prawo pierwszeństwa nabycia akcji. Zakaz taki można również zabezpieczyć obowiązkiem zapłaty kary umownej w przypadku jego naruszenia.
Rozliczenia pomiędzy powiernikiem a powierzającym
W interesie powiernika umowa powiernicza powinna przewidywać obowiązek zwrotu poniesionych przez powiernika wydatków związanych z nabyciem oraz posiadaniem akcji. Najczęściej powiernik żądać będzie aby cena nabycia praw udziałowych oraz pokrycie związanych z tym kosztów np. notarialnych były postawione do dyspozycji powiernika na pewien czas przed ich nabyciem.
Powiernictwo najczęściej będzie również wiązać się obowiązkiem zapłaty powiernikowi wynagrodzenia przez powierzającego. Wynagrodzenie takie może być określone w sposób ryczałtowy lub być świadczeniem okresowym. Korzystną dla ochrony interesów powierzającego metodą ustalania wynagrodzenia powiernika może być ustalenie świadczenia, które wymagalne staje się w dniu prawidłowego wykonania przez powiernika wszystkich obowiązków wynikających z umowy w tym w szczególności przeniesienia własności praw udziałowych na rachunek powierzającego.
W interesie powiernika umowa powiernicza powinna przewidywać obowiązek zwrotu poniesionych przez powiernika wydatków związanych z nabyciem oraz posiadaniem akcji. Najczęściej powiernik żądać będzie aby cena nabycia praw udziałowych oraz pokrycie związanych z tym kosztów np. notarialnych były postawione do dyspozycji powiernika na pewien czas przed ich nabyciem.
Powiernictwo najczęściej będzie również wiązać się obowiązkiem zapłaty powiernikowi wynagrodzenia przez powierzającego. Wynagrodzenie takie może być określone w sposób ryczałtowy lub być świadczeniem okresowym. Korzystną dla ochrony interesów powierzającego metodą ustalania wynagrodzenia powiernika może być ustalenie świadczenia, które wymagalne staje się w dniu prawidłowego wykonania przez powiernika wszystkich obowiązków wynikających z umowy w tym w szczególności przeniesienia własności praw udziałowych na rachunek powierzającego.




