Sekurytyzacja wierzytelności Banku – podstawy i otoczenie prawne

Brak jest jednak szczególnej regulacji, odrębnej i wyłącznej dla tego typu transakcji1. Dla realizacji transakcji sekurytyzacji wykorzystywane są więc mechanizmy prawne przewidziane przepisami powszechnie obowiązującymi, w szczególności regulacjami prawa cywilnego, takie jak przelew i inne umowy oraz przepisy szczególne regulujące proces emisji papierów wartościowych (certyfikatów inwestycyjnych lub obligacji). Należy również zwrócić uwagę, że w przypadku sekurytyzacji wierzytelności bankowych zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy Prawa bankowego, w odniesieniu zaś do sytuacji, w której podmiotem nabywającym sekurytyzowane wierzytelności będzie fundusz sekurytyzacyjny, zastosowanie będą miały również normy regulujące tworzenie i funkcjonowania funduszów inwestycyjnych (także omawiane dalej).

W odniesieniu do aspektów sekurytyzacji uregulowanych w prawie cywilnym stosowane będą w szczególności postanowienia art. 509 i nast. Kodeksu Cywilnego normujące instytucję przelewu wierzytelności. Przelew wierzytelności bankowych w ramach procesu sekurytyzacji będzie podlegał zasadom ogólnym tworzonym przez prawo cywilne dla instytucji przelewu (cesji) ponieważ brak jest przepisów szczególnych w zakresie mechanizmu prawnego dokonywania przelewu wierzytelności powstałych ze specyficznych stosunków prawnych, w tym dla przelewu wierzytelności bankowych (powstałych w ramach wykonywania czynności bankowych). Dodatkowo, nabycie i/lub realizacja przez Podmiot Celowy uprawnień wynikających z ustanowionych zabezpieczeń wierzytelności, uzyskanych w toku sekurytyzacji będzie wymagała odpowiedniego uwzględnienia postanowień regulujących szczególne typy zabezpieczeń sekurytyzowanych wierzytelności, takich jak hipoteka, zastaw, itp.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy prawo bankowe (Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe, Dz.U.2002.72.665) do czynności bankowych zaliczane jest m.in. zbywanie i nabywanie przez bank wierzytelności pieniężnych. W związku z tym, realizacja przez Bank transakcji sekurytyzacji, będzie w każdym przypadku zaliczana do podejmowanych przez Bank kategorii czynności bankowych i będzie podlegać z tego tytułu szczególnym regulacjom prawnym, między innymi określonym w art. 92a i nast. Ustawy prawo banowe i innym, których przesłanką stosowania jest istnienie kategorii czynności bankowych.

Zwrócić także należy uwagę, że banki na podstawie przepisów Prawa bankowego tworzą w zakresie prowadzonej działalności bankowej także normy prawa wewnętrznego (statut, uchwały bądź zarządzenia organów statutowych i przyjmowane na ich podstawie regulacje wewnętrzne, organizacyjne i produktowe). W szczególności, prawo wewnętrzne tworzone w ramach działającego banku może również zawierać normy dotyczące specyficznych wymagań w zakresie organizacji lub uczestnictwa w procesie sekurytyzacji wierzytelności bankowych.

Zastosowanie innych przepisów powszechnie obowiązujących w toku procesu sekurytyzacji będzie uwarunkowane od dokonanego przez inicjatora sekurytyzacji (Bank) wyboru formy prawnej Podmiotu Celowego. W zależności od tego zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy prawa regulujące daną formę i zasady funkcjonowania Podmiotu Celowego. Jeżeli planowane będzie uczestnictwo funduszu sekurytyzacyjnego, należy szczególną uwagę zwrócić na przepisy Ustawy o funduszach inwestycyjnych, która reguluje zasady tworzenia oraz działania funduszów inwestycyjnych, w szczególności funduszów sekurytyzacyjnych (art. 183 i nast. ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych, Dz.U.2004.146.1546). Zastosowanie znaleźć mogą również w niniejszym przypadku przepisy Ustawy o obligacjach (ustawy z dnia 29 czerwca 1995 roku o obligacjach, Dz.U. 01.120.1200) w związku z tym, iż fundusz inwestycyjny zamknięty, na zasadach określonych w Ustawie o funduszach inwestycyjnych może emitować. Z kolei utworzenie Podmiotu Celowego w formie spółki kapitałowej będzie wymagało uwzględnienia w procesie sekurytyzacji przepisów prawa handlowego, w szczególności dotyczącego spółek kapitałowych w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na normy regulujące zasady i procedurę emisji papierów wartościowych, w tym akcji lub obligacji.

\"\"
1) Wyjątek dotyczy subpartycypacji ponieważ ustawowo wprowadzono, w sposób nazwany, odrębny typ umowy będącej podstawą takiej transakcji.

Dodaj komentarz