Komentowany wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego: W maju 2007 r. podatnik wystąpił do Naczelnika US o wydanie interpretacji przepisów podatkowych w zakresie sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw energetycznych. Jego zdaniem wskazane prawa majątkowe są nierozerwalnie związane z wytwarzaniem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Uzyskanie tych praw jest efektem prowadzonej działalności gospodarczej, dlatego ich sprzedaż może zostać opodatkowana podatkiem zryczałtowanym jako przychód z działalności gospodarczej. Organy podatkowe nie podzieliły stanowiska podatnika argumentując, że świadectwa stanowią jedynie potwierdzenie ilości wyprodukowanej energii i obrót nimi nie ma już związku z przychodami uzyskanymi z produkcji energii. Naczelnik US wskazał, że wspomniane prawa majątkowe mogą być na gruncie obowiązujących przepisów kwalifikowane jako instrumenty finansowe, a co za tym idzie, ich zbycie stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 pdof. Podatnik w skardze do sądu zakwestionował stanowisko organów podatkowych. Jednak zarówno WSA, jak i NSA przychyliły się do opinii Naczelnika US, akcentując odmienny charakter przychodów ze zbycia praw majątkowych w stosunku do przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej. NSA podkreślił, że jeśli przychody z określonej działalności będą podlegały zakwalifikowaniu do przychodów z kapitałów pieniężnych, to nie będą stanowiły przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Dalej NSA powtórzył argumentację WSA dotyczącą wyodrębnienia źródła przychodu w postaci sprzedaży praw majątkowych z działalności producenta energii i zaznaczył, że w rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości, iż sprzedaż tych praw stanowi źródło przychodów w postaci kapitałów pieniężnych.

Przytoczony wyrok potwierdza forsowaną od pewnego czasu linię interpretacji Ministerstwa Finansów i organów skarbowych, które jednoznacznie kwalifikują przychody ze sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii jako przychód z kapitałów pieniężnych wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 10 pdof, które na mocy art. 30b ust. 1 ww. ustawy podlegają opodatkowaniu 19% stawką podatku od uzyskanego dochodu (por. Pismo MF z 29.12.2006 r., sygn. DD2-033-0572/RB/06/MB7-8636 oraz interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 14.01.2009 r., sygn. ITPB1/415-657/08/AK). Koronnego argumentu organom podatkowym i sądom dostarcza definicja działalności gospodarczej zawarta w art. 5a pkt 6 ustawy pdof. Uznają one, że dopiero negatywna weryfikacja danego przychodu jako nienależącego do odrębnych źródeł przychodów wymienionych we wspomnianym przepisie umożliwia kwalifikowanie go jako przychodu z działalności gospodarczej. Skoro zaś przychód ze zbycia praw majątkowych należy do przychodów z kapitałów pieniężnych, które są zawarte w katalogu z art. 5a pkt 6 ustawy pdof, zatem brak jest możliwości zakwalifikowania tych przychodów do kategorii przychodów z działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie to budzi jednak pewne wątpliwości. Powstanie praw stwierdzonych świadectwami pochodzenia wydawanymi przez Prezesa URE jest nierozerwalnie związane z wytworzeniem przez producentów określonej ilości energii. Tak więc świadectwa te, a co za tym idzie prawa majątkowe wynikające z tych świadectw, nie mogą zostać wydane podmiotom innym niż producenci energii i w oderwaniu od rzeczywistej wielkości produkcji. Za ścisłym związaniem uzyskanych praw majątkowych z efektami działalności wytwórczej producenta przemawiają również argumenty natury historycznej. Do momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej nie istniały w polskim systemie prawnym świadectwa pochodzenia energii. Przyczyn ich pojawienia się należy poszukiwać w Dyrektywie 2001/77/WE w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych. Dyrektywa ta wyznacza cel wskaźnikowy udziału energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii elektrycznej na poziomie Unii Europejskiej. Nakłada ona jednocześnie na państwa członkowskie obowiązek wdrożenia systemu tzw. gwarancji (świadectw) pochodzenia, które stanowią dowód wypełnienia obowiązku kwotowego przez producentów/dystrybutorów energii.

Z powyższego producenci wywodzili ścisłe powiązanie uzyskanych świadectw z zasadniczym przedmiotem ich działalności w postaci produkcji energii, a jednocześnie argument za opodatkowaniem przychodów z ich zbycia jako przychodów z działalności gospodarczej. Jednakże z uwagi na konsekwentne stanowiska organów skarbowych wydaje się, że wyrok NSA opisany w niniejszym artykule ostatecznie rozstrzyga, iż przychody ze zbycia świadectw pochodzenia energii należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych.