Prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty po wyroku Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TK lub orzeczenia TSUE, a podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (tj. z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania):

1) złożył deklarację podatkową, z której wynika wysokość zobowiązania podatkowego – wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot, składając równocześnie skorygowaną deklarację;
2) został rozliczony przez płatnika – wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot, składając równocześnie zeznanie (deklarację), o którym mowa w art. 73 § 2 pkt 1;
3) nie był obowiązany do składania deklaracji –  wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot.

Z wykładni literalnej art. 74 Ordynacji podatkowej wynika, iż nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TK lub TSUE podlega zwrotowi na podstawie wniosku podatnika, który określa jej wysokość, składając równocześnie skorygowaną deklarację.
Przepis ten reguluje tryb określania nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TK lub TSUE, który ma zastosowanie jedynie do podatków powstających z mocy prawa, wówczas gdy nie została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego.

Wniosku o zwrot nadpłaty nie należy utożsamiać z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, do którego odnosi się art. 75 §1 i §2 Ordynacji podatkowej. Na mocy art. 75 §1 Ordynacji podatkowej jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Uprawnienie to przysługuje również podatnikowi, którego zobowiązanie powstaje na podstawie art. 21 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Za nadpłatę uważa się w szczególności kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Przykładowo, w sytuacji gdy podatnik zgodnie z przepisem ustawy wpłacił podatek i złożył deklarację, a następnie przepis ten w wyniku orzeczenia TK utracił moc obowiązującą, to w konsekwencji powstaje nadpłata. W tej sytuacji podatnik, który złożył deklarację z wykazaną kwotą zobowiązania, określa wysokość nadpłaty we wniosku o jej zwrot, korygując jednocześnie poprzednią deklarację. Artykuł ten potwierdza także możliwość powstania nadpłaty wskutek orzeczenia TSUE.

Następstwem złożenia wniosku o zwrot nadpłaty jest dokonanie zwrotu w formie czynności materialno – technicznej. Złożenie wniosku o zwrot nadpłaty wszczyna postępowanie, w którym organ podatkowy zwraca nadpłatę określając kwotę zwrotu w decyzji lub umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74 Ordynacji podatkowej, przy czym oprocentowanie tej nadpłaty liczy się za okres od jej powstania do 30 dnia od publikacji wyroku TK lub TSUE jeśli podatnik złożył wniosek o jej zwrot po upływie 30 dni od publikacji (jeśli wcześniej- do dnia zwrotu). Art. 74 Ordynacji podatkowej nie określa natomiast terminu w jakim podatnik jest uprawniony do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty podatku.

Natomiast, zgodnie z art. 79 §2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe utożsamiają wniosek o stwierdzenie nadpłaty z wnioskiem o zwrot nadpłaty powstałej na skutek wyroku TSUE lub TK, podczas gdy są to dwie odrębne instytucje.
Do zagadnienia tego odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 maja 2012 r. (sygn. III SA/Wa 2434/11), który podkreślił, iż termin pięcioletniego przedawnienia nie jest wiążący dla zwrotu nadpłaty powstałej wskutek orzeczenia TSUE bądź TK. Sąd uznał, iż organy podatkowe bezpodstawnie powołują w tym przypadku na art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
WSA potwierdził, że art. 74 Ordynacji podatkowej warunkuje powstanie nadpłaty, jak również termin zwrotu nadpłaty od publikacji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, ponieważ nadpłata powstaje w wyniku publikacji orzeczenia.

Ordynacja podatkowa nie określa terminu na zwrot nadpłaty po wyroku TSUE. Nie może być bowiem tak, że termin na złożenie wniosku o zwrot podatku biegnie, mimo że podatnik nie miał możliwości zapoznania się z wyrokiem TSUE. Z samej instytucji żądania zwrotu nadpłaty, a nie stwierdzenia nadpłaty, wynika, że ustawodawca zakłada jej powstanie w przeszłości, w chwili, w której podatnik zastosował się do przepisów prawa, które okazały się w okresie późniejszym sprzeczne z prawem. Należy podkreślić, iż dopiero po opublikowaniu wyroku podatnikowi będą przysługiwały określone prawa. Zdaniem WSA w sprawie zwrotu nadpłaty po wyroku TSUE zastosowanie będzie miał art. 74 Ordynacji podatkowej dotyczący nadpłat, a  termin należy liczyć od publikacji wyroku.

Dodaj komentarz