Podczas korzystania z rzeczy na podstawie umowy leasingu korzystający nie nabywa własności przedmiotu leasingu, tj. przez okres trwania umowy przedmiot umowy pozostaje własnością finansującego. Strony umowy mają jednak pełną swobodę w ustaleniu czy własność przedmiotu leasingu przejdzie za zapłatą określonej ceny na korzystającego w momencie wygaśnięcia tej umowy, pozostanie przy finansującym lub też korzystający będzie miał prawo wyboru czy zakupić rzecz po okresie leasingu (opcja wykupu).
W praktyce przedmiotem umowy mogą być rzeczy nowe, nabyte w tym celu przez finansującego, jak i rzeczy będące już własnością finansującego, np. pojazdy, które były już przedmiotem umów leasingu z przedsiębiorcami.
Prawa i obowiązki korzystającego i finansującego określone zostaną szczegółowo w umowie leasingu oraz tzw. Ogólnych Warunkach Umów Leasingu (OWUL). Umowa leasingu, w tym leasingu konsumenckiego, powinna być zawarta na piśmie, pod rygorem nieważności. Konsumenci powinni pamiętać, aby bardzo dokładnie przeanalizować zarówno treść podstawowej części umowy, jak i OWUL.
Procedura udzielenia leasingu konsumenckiego rozpoczyna się od złożenia przez konsumenta wniosku o leasing oraz analizy zdolności kredytowej. Firmy leasingowe w celu zawarcia umowy wymagają przedstawienia dokumentów potwierdzających tożsamość oraz wysokość osiąganych dochodów. W przypadku osób zatrudnionych niektóre firmy leasingowe mogą prosić także o aktualne zaświadczenie o zatrudnieniu wnioskodawcy, formie zatrudnienia oraz zajmowanym stanowisku.
Podjęcie przez firmę leasingową decyzji o zawarciu umowy nie powinno trwać dłużej niż 5 dni od momentu dostarczenia kompletu dokumentów wraz z wnioskiem o zawarcie umowy leasingu. Firmy leasingowe przewidują również możliwość stosowania procedury uproszczonej – w tym przypadku podjęcie decyzji nie powinno trwać dłużej niż 2 dni.
Na zobowiązanie korzystającego z tytułu leasingu konsumenckiego składać się będą raty kapitałowe stanowiące spłatę wartości początkowej przedmiotu umowy oraz raty odsetkowe, z tytułu sfinansowania zakupu rzeczy przez firmę leasingową. Raty odsetkowe mogą być ustalane z zastosowaniem stałej lub zmiennej stopy procentowej. Konsumenci powinni również zwrócić uwagę na pozostałe elementy wpływające na poziom miesięcznych rat leasingowych, w tym wysokość wkładu własnego, okres leasingu oraz kwotę wykupu, stanowiącą określony procent wartości początkowej. Oceniając poziom kosztów związanych z leasingiem należy również uwzględnić możliwość uzyskania za pośrednictwem firmy leasingowej dodatkowych świadczeń, np. ubezpieczenia, serwisu, etc.
Dla przedsiębiorców zawarcie umowy leasingu może się wiązać z istotnymi korzyściami podatkowymi. Jednak zawarcie umowy leasingu konsumenckiego przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej nie wywołuje dla tej osoby żadnych skutków
podatkowych. Leasing konsumencki nie będzie więc umożliwiał odliczenia podatku VAT ani zaliczenia rat leasingowych do kosztów uzyskania przychodów, gdyż uprawnienia takie przysługują wyłącznie przedsiębiorcom. Należy jednak pamiętać, iż w przypadku, gdy konsument wykupi rzecz po zakończeniu umowy leasingu, a następnie sprzeda ją przed upływem 6 miesięcy, będzie on zobowiązany obliczyć i zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych. Opodatkowanie nie wystąpi jeśli rzecz zostanie sprzedana po upływie 6 miesięcy od jej wykupu.
– W przypadku zaległości w spłacie, po wyznaczeniu dodatkowego terminu zapłaty zaległości, firma leasingowa może wypowiedzieć umowę i żądać zwrotu przedmiotu leasingu. Finansujący może również zażądać zapłaty wszystkich przyszłych rat – ich kwota powinna ulec pomniejszeniu o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem, w tym dyskonto oraz inne korzyści związane z wcześniejszym rozwiązaniem umowy, takie jak wynagrodzenie finansującego uzyskane z tytułu sprzedaży lub ponownego leasingu odzyskanego przedmiotu.
– W przypadku otrzymania na podstawie umowy leasingu konsumenckiego rzeczy wadliwej konsument jest uprawniony do dochodzenia swoich roszczeń z tego tytułu bezpośrednio od sprzedawcy.
W określonych przypadkach umowa leasingu może być zakwalifikowana jako umowa o kredyt konsumencki. Za kredyt konsumencki są uznawane umowy leasingu, jeśli wprost przewidują przejście własności przedmiotu leasingu na korzystającego. Objęcie leasingu konsumenckiego regulacjami o kredycie konsumenckim nakłada na firmy leasingowe szereg dodatkowych obowiązków, a konsumentom przyznaje szczególne uprawnienia, np. prawo do odstąpienia od umowy kredytu bez podania przyczyny w terminie 10 dni od zawarcia tej umowy. Od 18 grudnia 2011 r. obowiązywać będzie nowa ustawa o kredycie konsumenckim, która wydłuża do 14 dni termin, w którym konsument ma możliwość swobodnego odstąpienia od umowy oraz nakłada na kredytodawcę dodatkowe obowiązki, np. w zakresie dostarczenia precyzyjnych informacji na temat faktycznych kosztów
kredytowania (a w przypadku leasingu konsumenckiego – kosztów związanych bądź mogących wynikać z umowy leasingu).
Fragment wydanego przez MG i UE: Przewodnika po leasingach konsumenckich
