§ 2. Zarząd może odmówić wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę.
§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, wspólnik może żądać rozstrzygnięcia sprawy uchwałą wspólników. Uchwała powinna być powzięta w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia żądania.
§ 4. Wspólnik, któremu odmówiono wyjaśnień lub wglądu do dokumentów bądź ksiąg spółki, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu dokumentów bądź ksiąg spółki. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchwale lub od upływu terminu określonego w § 3, w przypadku niepowzięcia uchwały wspólników w tym terminie.
Należy podkreślić, iż prawo indywidualnej kontroli może być realizowane samodzielnie albo łącznie z osobą, która pomaga w tym procesie. Chodzi o to, aby wspólnik, który jest pozbawiony kwalifikacji do kontroli, mógł się posłużyć fachowcem (księgowy, doradca). Nie można jednak prawa indywidualnej kontroli przenieść na inną osobę czy też upoważnić inną osobę do samodzielnej (bez udziału wspólnika) kontroli. Kodeks spółek handlowych nie ogranicza przedmiotowo zakresu ksiąg i dokumentów spółki, wynika z tego fakt, iż prawo wspólnika rozciąga się na wszelką dokumentację spółki związaną z jej działalnością handlową.
Istnieje możliwość odmowy wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów. Przyczyny odmowy są ściśle określone w § 2 cytowanego wyżej przepisu. Uzasadniona obawa po stronie zarządu musi się opierać na okolicznościach faktycznych, wiedzy na temat pewnych faktów, które mogłyby stanowić podstawę takiej uzasadnionej obawy. Chodzi więc tu o sytuację, w której wspólnik wykonuje swoje prawo w sposób niezgodny z jego charakterem, a to nie w celu ochrony interesu wspólnika, lecz w celu sprzecznym z interesem spółki, czego konsekwencją jest wyrządzona spółce szkoda.
Odmowa wyjaśnień czy udostępnienia wglądu do ksiąg i dokumentów powoduje, że wspólnik może żądać przekazania sprawy do rozstrzygnięcia uchwałą wspólników. Mogą oni to uczynić na walnym zgromadzeniu, jak i poza nim. Uchwała powinna być powzięta w terminie miesiąca od dnia zgłoszenia żądania. W przypadku, gdy uchwała będzie negatywna, względnie w ogóle nie zostanie podjęta, wspólnikowi przysługuje prawo rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rejestrowy. Wniosek do sądu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia o uchwale lub upływu terminu maksymalnego (gdy nie powzięto uchwały). Sądowa droga realizacji prawa indywidualnej kontroli ma znaczenie „odwoławcze”, a nie może służyć rozszerzeniu prawa indywidualnej kontroli. Sąd może określić sposób wykonania tego obowiązku przez zarząd, tj. przykładowo może wskazać datę realizacji obowiązku sporządzenia stosownej dokumentacji bądź udzielenia wyjaśnień.
