Kontrola zarządcza w jednostkach zależnych

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego zarządzanie to jest czynność proces bardziej skomplikowany (w porównaniu z „typowymi” podmiotami gospodarczymi), gdyż jednostki te mają szereg ograniczeń związanych z ustawą finansach publicznych oraz przepisach z nią związanych. Dodatkowo jednostki takie nadzorują i organizują działalność podrzędnych jednostek budżetowych, które poza wspomnianymi już przepisami mają szereg obowiązków narzuconych przez inne ustawy (np. przepisy związane z edukacją i in.). Bardzo często jednostki samorządu terytorialnego w celu efektywnego wykonywania delegowanych zadań tworzą jednostki zależne na podstawie kodeksu spółek handlowych (spółki kapitałowe), których działalność również musi być kontrolowana.
Kontrola jednostek będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest ściśle sformalizowana. Znowelizowana ustawa o finansach publicznych zawiera ustawowy wymóg jej zapewnienia wyłącznie w jednostkach budżetowych. Art. 68 ustawy nakłada na organ wykonawczy jednostki sektora finansów publicznych sprawowanie kontroli zarządczej, która przejawia się w następujących obszarach funkcjonowania tychże jednostek:

1) zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi;
2) skuteczności i efektywności działania;
3) wiarygodności sprawozdań;
4) ochrony zasobów;
5) przestrzegania i promowania zasad etycznego postępowania;
6) efektywności i skuteczności przepływu informacji;
7) zarządzania ryzykiem.

Wprowadzenie typowych zasad dla kontroli zarządczej jednostek budżetowych nie jest jednak w pełni konieczne, gdyż może znacząco paraliżować ich działalność. Podmioty takie często muszą konkurować z innymi podmiotami działającymi na rynku na zasadach komercyjnych (bez dodatkowej kontroli). Oczywiście wszystkie wskazane powyżej punkty są ważne i w miarę możliwości powinny być realizowane. Jednak najważniejsze znaczenie w kontroli zarządczej tych podmiotów powinny mieć:

  • pomiar efektywności działania – szacowanie tego zagadnienia ma kluczowe znaczenie w  poziomie cen usług oferowanych przez te jednostki, które ponoszone są członków lokalnej społeczności;
  • ochrona zasobów – co pozwoli na ograniczenie lub nawet eliminację marnotrawstwa środków publicznych przeznaczonych na utworzenie takich jednostek gospodarczych.

Podstawa prawna:

Ustawa z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych
Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości

zobacz również:

Dodaj komentarz